Η υγιεινή των δοντιών είναι εξαιρετικής σημασίας και θα πρέπει να ξεκινάει από την πρώτη παιδική ηλικία.
Ένας στους πέντε ανθρώπους περίπου πάσχουν από “οδοντιατρική φοβία” η οποία αποτελεί μια κατάσταση που χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερη ευαισθησία σε οδοντιατρικές εργασίες και απροθυμία για την επίσκεψη στο οδοντιατρείο. Αυτή η φοβία συνήθως έχει ψυχολογική βάση, όπως μια δυσάρεστη οδοντιατρική εμπειρία σε παιδική ηλικία. Για να δούμε πώς θα πετύχουμε ώστε η πρώτη επίσκεψη στον οδοντίατρο να μην είναι τραυματική.
Γράφει η Αλεξάνδρα Λοντ, Παιδοδοντίατρος BDS, MFDSRCS, MSc, Απόφοιτος Πανεπιστημίου Λονδίνου, τ. Επιμελήτρια Νοσοκομείου Παίδων Great Ormond Street Λονδίνου
Ειδικευθείσα στην Παιδοδοντιατρική Πανεπιστημίου Αθηνών
Η Παιδοδοντιατρική αποτελεί κλάδο της οδοντιατρικής επιστήμης που επικεντρώνεται στην φροντίδα παιδιών, εφήβων και ατόμων με ειδικές ανάγκες μέσα από την εφαρμογή των κατάλληλων ψυχολογικών τεχνικών έτσι ώστε να προλαμβάνονται οι φοβικές συμπεριφορές. Ο ακρογωνιαίος λίθος της Παιδοδοντιατρικής είναι η πρόληψη των νόσων του στόματος όπως είναι η τερηδόνα (καταστροφή δοντιών) και η ουλίτιδα (φλεγμονή ούλων).
Γιατί είναι τόσο σημαντική η φροντίδα των δοντιών από τη νηπιακή ηλικία
Η στοματική υγεία κατά την παιδική ηλικία είναι καθοριστική στην ανάπτυξη του ατόμου σε ψυχολογικό, συναισθηματικό και κοινωνικό επίπεδο. Συγκεκριμένα τα πρώτα παιδικά δόντια (νεογιλά) έχουν ιδιαίτερη σημασία καθώς εξασφαλίζουν τη μάσηση και την ομιλία, συμβάλλουν στη σωστή διάπλαση των γνάθων και του προσώπου και καθοδηγούν την ανατολή των μόνιμων δοντιών. Προβλήματα στα νεογιλά δόντια όπως η τερηδόνα, οι τραυματισμοί και τα αποστήματα, επηρεάζουν άμεσα την υγεία των μόνιμων δοντιών αλλά και γενικότερα την υγεία του παιδιού. Είναι χαρακτηριστικό ότι τερηδονικές βλάβες από την παρατεταμένη και λανθασμένη χρήση του μπιμπερό, είναι πιθανό να εμφανιστούν από τη βρεφική ηλικία, γεγονός που καθιστά αναγκαίο το να εδραιώνονται από νωρίς καλές συνήθειες!
Πότε πρέπει να γίνει η πρώτη επίσκεψη στον οδοντίατρο
Η πρώτη επίσκεψη στον παιδοδοντίατρο γίνεται μετά την ανατολή του πρώτου δοντιού και όχι αργότερα από τα πρώτα του γενέθλια. Ο παιδοδοντίατρος έχει ειδικές γνώσεις και επιδεξιότητα που θα συντελέσουν στην επιτυχία μιας αρχικής οδοντιατρικής επαφής. Κατά την πρώτη επίσκεψη γίνεται η ενημέρωση των γονέων σχετικά με την διάπλαση και ανατολή των δοντιών, την διατροφή, την υγιεινή του στόματος, διάφορες συνήθειες (όπως είναι η πιπίλα) καθώς και τις πρώτες βοήθειες σε περιπτώσεις τραυματισμού των δοντιών. Η εξέταση είναι σύντομη αλλά ουσιαστική και σε τόσο μικρά παιδιά γίνεται υπό τη μορφή παιχνιδιού ώστε να εξοικειωθούν με το χώρο του οδοντιατρείου ο οποίος είναι συνήθως έτσι διαμορφωμένος ώστε να αποτελεί ένα φιλικό περιβάλλον.
Η ανατολή των νεογιλών δοντιών εκτυλίσσεται από τους πρώτους έξι έως και τους τριάντα έξι μήνες ζωής περίπου. Στην περίοδο αυτή μπορεί να παρατηρηθεί διόγκωση των ούλων, μεγαλύτερη έκκριση σάλιου και εκνευρισμός του παιδιού. Για την ανακούφιση των συμπτωμάτων μπορούν να χρησιμοποιηθούν ένα παγάκι τυλιγμένο σε γάζα ή οι ειδικοί πλαστικοί δακτύλιοι του εμπορίου.
Η φροντίδα των δοντιών στο σπίτι ξεκινά νωρίς, καθαρίζοντας τα δόντια του μωρού με μία καθαρή υγρή γάζα μετά από κάθε γεύμα. Αργότερα, ξεκινά το βούρτσισμα των δοντιών με μία μικρή μαλακή οδοντόβουρτσα σύμφωνα με τις οδηγίες του παιδοδοντίατρου. Περίπου μέχρι την ηλικία των επτά ετών ο καθημερινός καθαρισμός των δοντιών θα πρέπει να γίνεται από τους γονείς καθώς τα παιδιά δεν έχουν αποτελεσματική δεξιότητα.
Οι τακτικές οδοντιατρικές επισκέψεις συντελούν ώστε το παιδί να έχει δόντια υγιή και ελεύθερα από τερηδόνα. Ο επαγγελματικός καθαρισμός στο ιατρείο απομακρύνει υπολείμματα τροφών που συσσωρεύονται πάνω στα δόντια, και ερεθίζουν τα ούλα προκαλώντας ουλίτιδα. Στην ηλικία των 3 ετών περίπου γίνεται τοπική εφαρμογή φθορίου (φθορίωση). Η φθορίωση ανανεώνει την συγκέντρωση του φθορίου στο σμάλτο των δοντιών, και δυναμώνοντας τα δόντια προλαμβάνει την τερηδόνα. Η συστηματική παρακολούθηση του παιδιού από τον παιδοδοντίατρο επιτρέπει την προσαρμογή του προληπτικού του προγράμματος ανάλογα με τις οδοντιατρικές ανάγκες. Επιπλέον, παρέχει μία διαρκής αξιολόγηση στις αλλαγές που μπορεί να παρουσιαστούν στη στοματική υγεία του παιδιού, ο παιδοδοντίατρος μπορεί να αναγνωρίσει έγκαιρα, ορθοδοντικά προβλήματα και να προτείνει την ανάλογη θεραπεία που θα κατευθύνει τα δόντια καθώς ανατέλλουν στο στόμα.
Τα υγιή δόντια συμβάλλουν στην καλή ποιότητα ζωής του παιδιού καθώς και στο να χαμογελά με αυτοπεποίθηση. Ο φόβος της επίσκεψης στον οδοντίατρο, οι λανθασμένες διατροφικές συνήθειες και η ελλιπής στοματική υγιεινή μπορούν να έχουν σοβαρές συνέπειες για την στοματική υγεία μετά την ενηλικίωση και για το υπόλοιπο της ζωής του.
