Γυμνή αλήθεια. Μπορώ να είμαι γυμνός/ή μπροστά στο παιδί μου;

Ποιος γονέας δεν έχει απολαύσει και διασκεδάσει με την εικόνα του δίχρονου παιδιού του, να τρέχει γυμνό στην παραλία ή μέσα στο σπίτι; Μια φυσική εικόνα η οποία δεν δείχνει ούτε και στο ελάχιστο σεξουαλική. Αρκετές φορές όμως, οι γονείς συγχέουν το γυμνό σώμα με τη σεξουαλικότητα και είναι χρήσιμο να κάνουμε αυτόν το διαχωρισμό προς όφελος του παιδιού. Η έλλειψη αυτού του διαχωρισμού περιπλέκει τα πράγματα, αφού οι γονείς συνήθως φοβούνται ότι αν τα παιδιά τους τους δουν γυμνούς, αυτό σημαίνει ότι τα παιδιά θα «ξυπνήσουν» σεξουαλικά νωρίτερα από ό,τι «πρέπει».
Από την άλλη πλευρά, γονείς οι οποίοι ουδέποτε έχουν επιτρέψει στα παιδιά τους να τους δουν γυμνούς, προτρέπουν τα παιδιά τους να γίνουν «άντρες» ή «γυναίκες» αποδίδοντάς τους χαρακτηρισμούς που δεν αρμόζουν στην ηλικία τους. Για παράδειγμα, ένα κοριτσάκι επτά ετών το οποίο χτενίζεται για ώρα μπροστά στον καθρέφτη μπορεί να ακούσει το σχόλιο: «Θα γίνεις μία εσύ…» ή αντίθετα όταν ένα εξάχρονο αγοράκι φιλήσει μια συμμαθήτριά του μπορεί να ακούσει: «Μπράβο, παιχταρά μου, πάνω τους, μην αφήσεις καμία».

Η τούρτα, και όχι το κερασάκι
Η συνολική συμπεριφορά του γονέα απέναντι στο παιδί είναι το κυρίαρχο θέμα που χρειάζεται να μας προβληματίσει και όχι η γύμνια αυτή καθαυτή. Κάποιες ερωτήσεις που μπορεί να οδηγήσουν σε δημιουργικές απαντήσεις για το ποια απόφαση θα πάρει μια οικογένεια σε σχέση με γύμνια είναι: Με ποιο τρόπο οριοθετώ τον εαυτό μου και το παιδί μου; Πώς νιώθω εγώ απέναντι στο γυμνό σώμα; Ποιοι είναι οι δικοί μου περιορισμοί σε σχέση με τη γύμνια; Πόσο αντέχω το βλέμμα του παιδιού πάνω μου; Τι φοβάμαι ότι θα γίνει αν με δει γυμνό/η; Ποια είναι τα όρια που δεν πρέπει να προσπεράσω;
Ανάλογα με τις απαντήσεις που θα δώσετε, μπορείτε σιγά – σιγά να αποφασίσετε και τι θέλετε να κάνετε στη δική σας οικογένεια με το θέμα της γύμνιας.

Ντυμένοι ή γυμνοί λοιπόν; Συνειδητοποιημένοι και ενημερωμένοι!
Ας δούμε λίγο τα «πρέπει» και δεν πρέπει σχετικά με το θέμα του γυμνού σώματος των γονιών.

Τι δεν πρέπει:
 Να δαιμονοποιούμε τη γύμνια.
 Να συγχέουμε τη γύμνια με τη σεξουαλικότητα.
 Να εκφοβίζουμε τα παιδιά ή να τα κάνουμε να νιώθουν ντροπή.
 Να επιδεικνύουμε το γυμνό μας σώμα μπροστά στα παιδιά.
 Να θεωρούμε ότι υπάρχουν έτοιμες συνταγές για λύσεις. Κάτι το οποίο λειτουργεί σε μια οικογένεια δεν λειτουργεί σε μία άλλη.
 Να σεξουαλικοποιούμε τη συμπεριφορά του παιδιού.
 Να το πιέζουμε να είναι «φυσικό» και να κάνει μπάνιο γυμνό στην παραλία, αν δεν θέλει.

Τι πρέπει να κάνουμε:
 Λειτουργήστε φυσικά και φυσιολογικά.
 Διδάξτε στο παιδί την αξία της ιδιωτικότητας.
 Διδάξτε στο παιδί το δικαίωμά του να του ανήκει το σώμα του.
 Συζητήστε τα συναισθήματα που νιώθει. Για παράδειγμα, πείτε: (Είδα ότι αναστατώθηκες όταν έκλεισα την πόρτα για να κάνω μπάνιο. Θα ήθελα να σου πω ότι η ώρα του μπάνιου είναι η δική μου ώρα και θέλω να την περνάω μόνη/μόνος μου. Τι είναι αυτό που σε αναστάτωσε; )
 Δεχτείτε τα όρια που σας βάζει το παιδί σε σχέση με τη δική του γύμνια.

Η αλήθεια είναι ότι η γύμνια στο σπίτι, όταν τη διαχειριζόμαστε με έναν τρόπο που να εμπεριέχει σεβασμό και φυσικότητα σαφώς και δεν είναι επικίνδυνη. Διάφορες μελέτες μάς δείχνουν ότι τα παιδιά τα οποία είδαν το σώμα των γονιών τους γυμνό, είχαν μια ρεαλιστική εικόνα για το δικό τους σώμα. Δεν χρειάστηκε να καταφύγουν σε «κόλπα» για να «δουν» τι κρύβεται εκεί «κάτω». Επίσης τα παιδιά αυτά είχαν υγιή σεξουαλική ανάπτυξη.
Όπως και να έχει όμως, η τελική απόφαση είναι στα χέρια του κάθε γονέα. Κάθε απόφαση που θα πάρουμε έχει οφέλη και μειονεκτήματα. Το θέμα όμως στη διαπαιδαγώγηση ενός παιδιού είναι να παίρνω εκείνες ακριβώς τις αποφάσεις, που θα εξασφαλίζουν όσο το δυνατόν το μέγιστο όφελος για το παιδί.
Σε κάθε απόφαση μπορώ να χρησιμοποιήσω κάποια εργαλεία: Ενημέρωση, βοήθεια, στήριξη. Σήμερα ευτυχώς, χάρη στην ανάπτυξη της τεχνολογίας μπορώ π.χ. μέσω του διαδικτύου να απευθυνθώ σε ασφαλής, εξακριβωμένες για την εγκυρότητα τους πηγές και να μάθω όσο το δυνατόν περισσότερο για το θέμα που με απασχολεί. Άλλος τρόπος ενημέρωσης είναι φυσικά τα βιβλία που και αυτά με τη σειρά τους βοηθούν και ενημερώνουν. Ο παιδίατρος ή οι ειδικοί σε θέματα που αφορούν την ανάπτυξη του παιδιού μπορούν επίσης να δώσουν εμπεριστατωμένες απαντήσεις και είναι στη διάθεση του κάθε γονιού.

Μια τελική υπενθύμιση
Ο εύκολος τρόπος είναι, να αναπαράγουμε αυτά που μάθαμε. Ο δύσκολος τρόπος είναι να ψάξουμε, να αναρωτηθούμε, να συνδυάσουμε και τέλος να αποφασίσουμε. Όταν στο μυαλό μας έχουμε ως προτεραιότητα το παιδί, η πιθανότητα του λάθους είναι μηδαμινή.
Αλλά ακόμη και σε αυτή την περίπτωση ένας γονέας που ακολουθεί την παραπάνω διαδικασία και λάθος να κάνει, μπορεί να επιστρέψει και να το διορθώσει.

Η Νάνσυ Ψημενάτου είναι Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας, www.understanding-self.gr

Διαβάστε ακόμη: Πένθος, απώλεια & παιδί (Μέρος 1ο)

Διαβάστε ακόμη: Πότε μιλάμε στα παιδιά για το σεξ

Διαβάστε ακόμη: «Κακές» λέξεις… πιπέρι στο στόμα;

Οι παραδόσεις μιας οικογένειας και η ψυχική υγεία

Γυρνώντας το χρόνο πίσω, ίσως μπορούμε να ανακαλέσουμε πολύτιμες μνήμες από τα παιδικά μας χρόνια, που αφορούν τις παραδόσεις που τιμούσαμε στην οικογένειά μας. Το στόλισμα του χριστουγεννιάτικου δέντρου, η νηστεία το Πάσχα, οι συγκεντρώσεις της οικογένειας γύρω από το κυριακάτικο τραπέζι.
Αυτά τα μικρά τελετουργικά που κάθε οικογένεια τηρεί, στο βαθμό που μπορεί, είναι πολύ σημαντικά στην ψυχική υγεία του παιδιού αλλά και όλης της οικογένειας.

Κάθε οικογένεια έχει τις δικές της προσωπικές παραδόσεις. Οι παραδόσεις αυτές μπορεί να αφορούν τα τοπικά έθιμα, τα σαββατοκύριακα, τον τρόπο που γιορτάζει τις γιορτές, τις εκδρομές «στο χωριό» ή το να ανήκει σε ένα σύλλογο που βοηθά στο να διατηρείται η μνήμη και η ταυτότητα των μελών του.

Η πραγματικότητα είναι ότι, στις σημερινές οικογένειες, όπου εργάζονται και οι δύο γονείς, οι προτεραιότητες έχουν μετατοπιστεί. Από την άλλη πλευρά, οι δραστηριότητες των παιδιών τόσο σχολικές όσο και εξωσχολικές έχουν αυξηθεί, όχι πάντα προς όφελος του παιδιού. Οι οθόνες του υπολογιστή, του κινητού και της τηλεόρασης έχουν περιορίσει κατά πολύ τις προσωπικές επαφές ενήλικων και παιδιών τόσο ανάμεσα στα μέλη της οικογένειας όσο και στις φιλικές σχέσεις. Απουσιάζουν από την οικογένεια, οι στιγμές εκείνες που με αφορμή μία γιορτή, μια Κυριακή ή μια εκδήλωση, η οικογένεια θα βρεθεί ξανά μαζί για να επικοινωνήσει και να μοιραστεί στιγμές χαράς.

Η τήρηση όμως των παραδόσεων αυτών, βοηθά στο να αναπτυχθούν ικανοποιητικές σχέσεις τόσο ανάμεσα στα μέλη της οικογένειας όσο και στη σύνδεση των παιδιών με την ευρύτερη κοινωνία. Τα τελετουργικά αυτά είναι πολύ σημαντικά για την υγιή ανάπτυξη των παιδιών και δεν χρειάζεται να είναι πολύπλοκα ή χρονοβόρα. Χρειάζεται να είναι ευχάριστα και να επαναλαμβάνονται συχνά. Η συγκέντρωση της οικογένειας γύρω από το καθημερινό ή το Κυριακάτικο τραπέζι, η συμμετοχή των μελών της οικογένειας στα «σαββατιάτικα ψώνια», η επαφή της οικογένειας με το κοινωνικό σύνολο, κάποια μορφή εθελοντισμού είναι μόνο μερικά από τα τελετουργικά που μπορούμε να ενσωματώσουμε στη ζωή μας.

Τι μπορούμε να κάνουμε;

Προσπαθήστε να καθιερώσετε μικρές στιγμές ανάπαυλας από την καθημερινή ζωή, τηρώντας τις παραδόσεις που είναι σημαντικές για εσάς και την οικογένειά σας.

Τρώτε όλοι μαζί στο τραπέζι, όσο πιο συχνά μπορείτε. Ακόμη και αν αυτό είναι μία Κυριακή την εβδομάδα.

Μοιραστείτε ιστορίες με τα παιδιά σας, που αφορούν τη δική σας παιδική ηλικία.

Γραφτείτε σε έναν σύλλογο και παρακολουθήστε τις εκδηλώσεις του ως οικογένεια.

Γιορτάστε τις γιορτές και τα γενέθλια των μελών της οικογένειας και τα δικά σας.

Πηγαίνετε εκδρομές και κανονίστε τις οικογενειακές διακοπές με τέτοιον τρόπο ώστε να μπορούν όλα τα μέλη της οικογένειας να συμμετέχουν.

Αυτά τα απλά τελετουργικά μειώνουν σημαντικά το άγχος μέσα στην οικογένεια, φέρνουν τα μέλη της πιο κοντά και δημιουργούν ισχυρούς δεσμούς που είναι απαραίτητοι για την ψυχική υγεία των μελών της. Η οικογένεια είναι εκείνος ο τόπος που χρειάζονται όλοι οι άνθρωποι για να αισθάνονται ασφαλείςς και καλά μέσα σε αυτόν.

Οι αλλαγές που μπορούμε να επιφέρουμε μέσα στην οικογένεια τηρώντας τις παραδόσεις και τα τελετουργικά έχουν τεράστια δύναμη, ειδικά σε μία εποχή που η αποξένωση είναι μία επιλογή που επενδύεται με την ψευδαίσθηση της τεχνολογίας. Οι άνθρωποι χρειάζονται κοντινές, προσωπικές επαφές και όχι άψυχες οθόνες. Μια μικρή αλλαγή φέρνει μια μεγάλη αλλαγή.

Μην υποτιμάτε, λοιπόν, τη δύναμη των τελετουργικών που φέρνουν χαρά, ευτυχία, εμπιστοσύνη και ελπίδα μέσα στην οικογένεια.

Νάνσυ Ψημενάτου, Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας
https://understanding-self.gr

Διαβάστε ακόμη: Πώς θα καταλάβω αν το παιδί μου υποφέρει από αγχώδεις διαταραχές και φοβίες;

Διαβάστε ακόμη: Η μικρή Λόλα έχει αλλεργία σε όλες τις τροφές – Ακόμη και το μητρικό γάλα

H άλλη πλευρά των παραμυθιών…

Μια φορά και έναν καιρό… «ήταν μία κοπέλα ορφανή»… «ο λύκος έφαγε τη γιαγιά»… «οι γονείς εγκατέλειψαν στο σκοτεινό και τρομακτικό δάσος τα παιδιά τους» … «και μια μάγισσα σκότωσε την όμορφη κοπέλα».

Οι παραπάνω φράσεις θα μπορούσε να είναι αποσπάσματα από μία ταινία ενηλίκων και μάλιστα στην κατηγορία του θρίλερ! Όμως είναι φράσεις παρμένες από παιδικά παραμύθια, που είναι φυσικά πολύ δημοφιλή ανάμεσα στα παιδιά.

Τα παραμύθια με έναν ασφαλή – αποστασιοποιημένο τρόπο φέρνουν μπροστά στο παιδί όλα τα ζητήματα εκείνα που του προκαλούν φόβο και άγχος: Θάνατος γονιού, δύσκολες σχέσεις ανάμεσα στα αδέλφια, εγκατάλειψη, ορφάνια.

Η ταύτιση με τον ήρωα του παραμυθιού επιτρέπει στο παιδί να βιώσει με έναν ασφαλή τρόπο αυτά τα συναισθήματα. Με ένα απλό και μαγικό τρόπο, τα παραμύθια επιτρέπουν στο παιδί να σκεφτεί τρόπους για να γλιτώσει ο ήρωας του παραμυθιού από τις όποιες παγίδες συναντήσει. Του δίνουν το μήνυμα ότι ο «μικρούλης» ήρωας μπορεί να νικήσει με την εξυπνάδα του, τους «μεγάλους» κακούς και του δημιουργεί την ελπίδα ότι το «καλό» θα επικρατήσει του «κακού». Παρ’ όλα αυτά θα υπάρξουν και απώλειες. Το μήνυμα είναι για να κερδίσεις κάτι χρειάζεται να χάσεις κάτι. (Ο κοντορεβυθούλης, για παράδειγμα, πρέπει να «χάσει» την τροφή του για να «βρει» το δρόμο του).

Τα παραμύθια επίσης δίνουν μία πρώτη γεύση στο παιδί για το ότι στη ζωή χρειάζεται να παίρνουμε αποφάσεις. Ένα παραμύθι συνήθως εμπεριέχει κάποιο ηθικό δίλημμα, το οποίο όταν απαντηθεί δίνει το μήνυμα, ότι χρειάζεται το παιδί να διαμορφώσει ένα χαρακτήρα που να του αρέσει.

Διδάσκει επίσης ότι κάθε πράξη ακολουθείται και από μία φυσική συνέπεια. Τα παιδιά ταυτίζονται με τον μικρό ήρωα ή ηρωίδα του παραμυθιού και μαθαίνουν ότι ακόμα και μέσα από τις πιο δύσκολες καταστάσεις μπορεί να βρεθεί λύση. Ταυτόχρονα τα παραμύθια ενισχύουν τη φαντασία του παιδιού αφού δεν εκτίθεται σε «έτοιμες εικόνες» όπως αυτές της τηλεόρασης. Το παιδί καλείται μέσω της αφήγησης να πλάσει και να «δει» αυτές τις εικόνες χρησιμοποιώντας τη δύναμη της φαντασίας του.

Το νόημα των παραμυθιών δεν θα πρέπει να δίνεται έτοιμο στο παιδί. Είναι καλό να αφήσουμε το παιδί να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα και όχι να του υποδείξουμε εμείς το δίδαγμα. Το παιδί με αυτόν τον τρόπο θα πάρει αυτό που χρειάζεται από το παραμύθι αβίαστα και φυσικά.
Πολλές φορές μάλιστα, οι γονείς θα παρατηρήσουν ότι το παιδί έχει ένα αγαπημένο παραμύθι που θέλει να το ακούει ξανά και ξανά.

Προσπαθήστε να μην κρίνετε αυτή την ανάγκη του παιδιού για επανάληψη. Όσο και αν σας κουράζει, διαβάστε το παραμύθι όσες φορές χρειαστεί. Ο μικρούλης σας/η μικρούλα σας, μπορεί να επεξεργάζεται μέσω αυτής της επανάληψης, τα διάφορα συναισθήματα που έχει ανάγκη να βιώσει.

Εκτός από την ομορφιά και τη χρησιμότητα των παραμυθιών, ο χρόνος που περνάμε δίπλα στο παιδί διαβάζοντάς του παραμύθια είναι ένας χρόνος πολύ χρήσιμος. Το παιδί λαμβάνει την αμέριστη και αδιάσπαστη προσοχή μας και αυτό φέρνει μας φέρνει ουσιαστικά κοντά.

Τώρα στις γιορτές λοιπόν, δημιουργήστε λίγο χρόνο για να διαβάσετε τα αγαπημένα παραμύθια στα παιδιά σας και γιατί όχι… θυμηθείτε ποιο ήταν το δικό σας αγαπημένο παραμύθι και μοιραστείτε εικόνες και συναισθήματα από τη δική σας παιδική ηλικία. Τα παιδιά έχουν ανάγκη να βλέπουν διαφορετικές πλευρές των γονιών τους. Μιλήστε τους για το δικό σας αγαπημένο παιδικό ήρωα και το πώς νιώθατε εσείς όταν σας διάβαζαν παραμύθια.

Συνδεθείτε μέσα από τον κόσμο των παραμυθιών με τα παιδιά σας. Είναι ένας εύκολος τρόπος για να δυναμώσετε και άλλο τη σχέση σας μαζί του.

Καλές – παραμυθένιες γιορτές…

Από τη Νάνσυ Ψημενάτου, Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας
https://understanding-self.gr

Διαβάστε ακόμη: Η Ψυχολογική βία στα παιδιά

Διαβάστε ακόμη: Γυμνή αλήθεια. Μπορώ να είμαι γυμνός/ή μπροστά στο παιδί μου;

Διαβάστε ακόμη: Όταν τα αδέλφια… μαλώνουν!