Author: psimenatou

Ποιες λέξεις μαθαίνουν πιο εύκολα οι παπαγάλοι; Τις βρισιές και τα βρομόλογα! Για ποιο λόγο; Γιατί αυτές οι λέξεις, όταν τις λέμε εμείς οι άνθρωποι, έχουν μια συναισθηματική ένταση μεγαλύτερη από τις κοινές καθημερινές λέξεις.
Το ίδιο συμβαίνει και στα παιδιά! Ακούν μια χορταστική «κακιά λέξη», όπως «Μ@λ@κ@ς» και την επαναλαμβάνουν όλο χαρά γιατί «πιάνουν» το συναίσθημα πίσω από αυτή.
Ποιοι είναι οι λόγοι που οδηγούν τα παιδιά να βρίζουν;
Πρώτος λόγος είναι αυτός που αναφέραμε πιο πάνω. Η συναισθηματική ένταση των λέξεων αυτών είναι ελκυστική στα παιδιά.
Δεύτερος λόγος είναι γιατί με αυτόν τον τρόπο, καταλαβαίνουν ότι τραβούν την προσοχή των άλλων. Αντιλαμβάνονται ότι έχουν στη διάθεση τους ένα πανίσχυρο εργαλείο το οποίο «ελέγχουν» τους ανθρώπους γύρω τους.
Ένας άλλος λόγος είναι η επίδειξη ανεξαρτησίας. Τα παιδιά με αυτόν τον τρόπο δείχνουν στους γονείς ότι δεν μπορούν να ελέγξουν τα πάντα.
Για να μιμηθούν. Επαναλαμβάνουν αυτά που ακούν να λέτε όταν είστε στο αυτοκίνητο, όταν θυμώνετε δηλαδή με τον οδηγό που σας «έκλεισε», επαναλαμβάνουν αυτά που ακούν στην τηλεόραση ή το σχολείο. Αυτό που πρέπει να γίνει κατανοητό είναι ότι: Όσο μικρότερη είναι η ηλικία του παιδιού τόσο λιγότερη «συνείδηση» έχει για το ότι η λέξη που χρησιμοποιεί, μπορεί να είναι προσβλητική και πληγώνει τα συναισθήματα άλλων ανθρώπων.

Nα μερικά tips που ίσως σας βοηθήσουν:

• Προσέξτε τη γλώσσα που χρησιμοποιείτε μπροστά στο παιδί σας. Αυτό που δίνετε, αυτό θα πάρετε.
• Δείτε από ποιον αντιγράφει αυτήν τη συμπεριφορά. Μπορεί εσείς να μιλάτε «κανονικά» αλλά ο νονός του παιδιού να το επιβραβεύει με εκφράσεις: «Μπράβο αγόρι μου/ κορίτσι μου, χώσ’ τα», όταν ακούει το γιο σας ή την κόρη σας να βρίζει. Μιλήστε και εξηγήστε σε όποιον επαινεί τέτοιου είδους συμπεριφορές, το ότι δεν θέλετε να το κάνει.
• Μη γελάτε και αποθαρρύνετε και τους άλλους να γελάνε όταν ακούσουν το παιδί να βρίζει. Το γέλιο ερμηνεύεται, εκ μέρους του παιδιού, ως ενθάρρυνση να συνεχίσει ό,τι κάνει!
• Ρωτήστε το παιδί αν γνωρίζει τι σημαίνει η λέξη που χρησιμοποιεί. Αν για παράδειγμα χρησιμοποιεί μια προσβλητική λέξη για τα γεννητικά όργανα, εξηγήστε τι σημαίνει η λέξη αυτή και δώστε του την επιστημονική σημασία της λέξης.
• Ενημερώστε το παιδί για το πώς νιώθουν οι άλλοι άνθρωποι (φίλοι, συμμαθητές κ.ά) όταν ακούν προσβλητικές λέξεις. Μην ενοχοποιήσετε το παιδί αλλά με σταθερό τρόπο διδάξτε του ότι οι πράξεις του έχουν συνέπειες.
• Μην αντιδράτε! Αν πεταχτείτε πάνω φωνάζοντας: «Μην σε ξανακούσω να το λες αλλιώς…», μπορεί να μπείτε σε ένα αέναο παιχνίδι ελέγχου. Φύγετε από το δωμάτιο που βρίσκεται το παιδί ή απομακρύνετέ το μαλακά από ένα δημόσιο χώρο. Πείτε κάτι σαν: «Λυπάμαι που φεύγουμε από τον παιδότοπο αλλά εδώ δεν επιτρέπεται να μιλάς με αυτόν τον τρόπο». Μην το κάνετε να φανεί σαν πράξη εκδίκησης ή τιμωρίας αλλά σαν φυσική συνέπεια της επιλογής του να βρίζει.
• Δώστε του επιλογές! Με έναν σταθερό τρόπο πείτε κάτι σαν: «Φαίνεται ότι είσαι θυμωμένος/η αυτή τη στιγμή γιατί χρησιμοποιείς τη λέξη «γ@μ@το». Αυτή η λέξη είναι καλό να μην χρησιμοποιείται από παιδιά. Τι θα έλεγες να πεις : «Άι στο καλό πια»! Έλα να το πούμε μαζί και να δεις ότι θα φύγει ο θυμός από μέσα σου!
• Συνειδητοποιήστε ότι το παιδί εκτίθεται πλέον καθημερινά σε ένα λεξιλόγιο το οποίο, μπορεί να μην ήταν αποδεκτό τη δεκαετία του ‘70 αλλά είναι ανεκτό το 2010.

Να θυμάστε ότι ο πιο καλός συνδυασμός για την αντιμετώπιση του θέματος αυτού είναι να βρείτε τους λόγους για τους οποίους το παιδί υιοθετεί μια τέτοια συμπεριφορά, να εξερευνήσετε μαζί του τις εναλλακτικές λύσεις, να το βοηθήσετε να καταλάβει τα συναισθήματα που γεννά στους άλλους ανθρώπους αυτή η πρακτική, να θέσετε σταθερά όρια και τέλος να αποδαιμονοποιήσετε τη χρήση αυτών των λέξεων εκ μέρους του παιδιού. Ένα παιδί που στα τρία ή στα πέντε του χρόνια πει τη λέξη «σκατά» δεν σημαίνει ότι στα δεκατρία του χρόνια θα βρίζει όλον τον κόσμο αδιακρίτως!

Νάνσυ Ψημενάτου

Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας
Τηλ. 6972.076.562
Ιστοσελίδα: www.understanding-self.gr

Διαβάστε ακόμη: Όταν η ζήλια συνοδεύεται από επιθετικότητα

Διαβάστε ακόμη: Πότε μιλάμε στα παιδιά για το σεξ

Διαβάστε ακόμη: Η Ψυχολογική βία στα παιδιά

Αν και η μητρική αγάπη έχει πολυσυζητηθεί και μοιάζει να «κλέβει» την παράσταση, η αλήθεια είναι ότι, η πατρική αγάπη είναι αναντικατάστατη. Η σχέση που αναπτύσσεται μεταξύ παιδιού και πατέρα είναι εξίσου σημαντική με τη μητρική και η απουσία αυτής της σχέσης, δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στο παιδί.

Κάθε φύλο έχει τα δικά του χαρίσματα και τις δικές του αρετές. Χωρίς καμία διάθεση να στερεοτυπήσουμε, υπάρχουν ομοιότητες και διαφορές ανάμεσα στα δύο φύλα. Λέγεται ότι οι ανδρικές αρετές είναι ο σεβασμός, η αυτοθυσία, η τιμή, η περηφάνια, ο νόμος, η τάξη και ο οίκτος. Και αυτές οι αρετές μεταβιβάζονται από τον πατέρα στο παιδί, όταν αυτός εμπλέκεται ενεργά στη διαπαιδαγώγησή του.

Οι 10 Προτάσεις για μία καλύτερη σχέση μεταξύ παιδιών και μπαμπάδων
1. Να είστε παρόντες σε όλες τις φάσεις της ζωής τους. Ταΐστε τα με το μπιμπερό, νανουρίστε τα, συνοδεύστε τα στις κούνιες, πηγαίνετε στη θεατρική τους παράσταση, παίξτε μαζί τους, παλέψτε, διαβάστε τους ένα παραμύθι, πηγαίνετε μαζί τους στον/ στην παιδίατρο, ακούστε τη μουσική που τους αρέσει, πάρτε τα από το σχολείο ή το φροντιστήριο, μιλήστε τους για το πρώτο τους καρδιοχτύπι, πηγαίνετε ένα σαββατοκύριακο ένα ταξίδι μόνο οι δυo σας κ.ά. Σχέση είναι, ο χρόνος που περνάω μέσα στη σχέση αλλά και το τι κάνω σε αυτόν το χρόνο.
2. Αναλάβατε την ενημέρωσή τους σε θέματα που αφορούν: σεξουαλική διαπαιδαγώγηση, αλκοόλ και ναρκωτικά, ομοφυλοφιλία, διαφορετικότητα. Διαλύστε μύθους & να θυμάστε ότι αν δεν το κάνετε εσείς, κάποιος άλλος θα το κάνει.
3. Μιλήστε στα παιδιά σας για την καθημερινότητά σας. Πάρτε τα μια μέρα στη δουλειά και δείξτε τους πώς περνάτε τη μέρα σας.
4. Διδάξτε πώς να είναι καλοί ακροατές, ακούγοντάς τα. Μάθετε να συγκεντρώστε όταν σας μιλά το παιδί σας.
5. Μην κρίνετε τα παιδιά σας για τις πράξεις τους. Προσπαθήστε να κατανοήσετε τι κρύβεται πίσω από την κάθε συμπεριφορά του παιδιού.
6. Όταν στραφούν σε εσάς για βοήθεια, μη τους δώσετε έτοιμες λύσεις. Ρωτήστε τα τη γνώμη τους και αφήστε τα να γευτούν τις συνέπειες των πράξεών τους.
7. Περάστε χρόνο μαζί τους, πηγαίνοντας σε ταινίες ή ακούγοντας τη μουσική που τους αρέσει. Μοιραστείτε ένα σπορ.
8. Εκφράστε τα συναισθήματα σας (φόβο, λύπη, θυμό, χαρά, άγχος, ντροπή και αγάπη) με τρόπους δημιουργικούς. Χρόνια αργότερα, όταν θα είναι ενήλικοι, θα έχουν αποτυπώσει το δικό σας τρόπο.
9. Φερθείτε στη σύντροφο σας (και μητέρα τους) με σεβασμό. Να είστε ενήμεροι ότι η συμπεριφορά σας αυτή θα αναπαραχθεί στις δικές τους σχέσεις αργότερα.
10. Δώστε χάδια και σωματική επαφή.

Από την πρώτη μέρα της γέννησης του παιδιού σας, από το άλλαγμα της πάνας και το τάισμα με το μπιμπερό μέχρι το χειροκρότημά σας σε μία θεατρική παράσταση ή στα μαθήματα οδήγησης και τις πανελλήνιες εξετάσεις μέχρι και την παραμονή σας στο μαιευτήριο όταν γίνουν εκείνα γονείς, η παρουσία σας ή απουσία σας είναι σημαντική.

Με λίγα λόγια, μπαμπάδες είστε απαραίτητοι, για τη ψυχική υγεία των παιδιών. Εμπλακείτε ενεργά στη διαπαιδαγώγηση του παιδιού σας και διεκδικήστε το ρόλο σας μέσα στην οικογένειά σας και στη ζωή τους.

* Η Νάνσυ Ψημενάτου είναι Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας, https://nancypsimenatos.blogspot.gr/

Διαβάστε ακόμη: Όταν τα αδέλφια… μαλώνουν!

Διαβάστε ακόμη: Η Ψυχολογική βία στα παιδιά

Διαβάστε ακόμη: Πότε μιλάμε στα παιδιά για το σεξ

Είμαστε εξοικειωμένοι με τους όρους «σωματική βία» και «σεξουαλική βία» και οι περισσότεροι από εμάς ανατριχιάζουμε στην ιδέα ότι κάποιος γνωστός ή άγνωστος θα χρησιμοποιήσει τη δύναμή του για να επιβληθεί σε ένα παιδί.

Ελάχιστα γνωρίζουμε για την ψυχολογική βία και τις μορφές που αυτή έχει. Συχνά λόγω έλλειψης ενημέρωσης και εμείς οι ίδιοι τη χρησιμοποιούμε με σκοπό να «νουθετήσουμε» το παιδί. Η ψυχολογική βία, όμως, έχει περισσότερα αρνητικά μακροπρόθεσμα αποτελέσματα από ό,τι η φυσική βία ή η σεξουαλική κακοποίηση. Ακούγεται χιλιοειπωμένο αυτό το κλισέ: «Καλύτερα η πρόληψη παρά η θεραπεία». Παραμένει όμως αδιαμφισβήτητα η μόνη επιλογή μας αν θέλουμε να μεγαλώσουμε υγιή παιδιά και κατ’ επέκταση υγιείς ενήλικες.

Από την πλευρά του παιδιού

Ας προσπαθήσουμε για λίγο να μπούμε στο ρόλο ενός παιδιού. Είναι μικρό σε μέγεθος (στα μάτια του φαντάζουμε ως γίγαντες), είναι εξαρτημένο από εμάς για να ικανοποιηθούν οι ανάγκες του (τροφή, καθαριότητα, σωματική επαφή, επικοινωνία) και είναι τελείως εκτεθειμένο στις όποιες διαθέσεις εμείς έχουμε για την εξασφάλιση ή όχι των αναγκών του. Στα μάτια του είμαστε Θεοί. Οι συμπεριφορές που έχουμε ως προς αυτό διαμορφώνουν το χαρακτήρα του, την ψυχική του υγεία, τη συνείδησή του, το μέλλον του.

Τι είναι η ψυχολογική βία

Η ψυχολογική βία είναι ένα σύνολο συμπεριφορών από έναν άνθρωπο σε έναν άλλον. Στη δική μας περίπτωση, αφορά το σύνολο των συμπεριφορών ενός γονέα προς το παιδί του ή όποιος άλλος άνθρωπος αναμιγνύεται με την ανάπτυξή του.

Ακολουθούν παραδείγματα ψυχολογικής παιδικής κακοποίησης:

1. Ο πρώτος ψυχολογικός βιασμός ενός παιδιού είναι το μπούκωμα με το φαγητό – (Θυμηθείτε ότι το παιδί σάς βλέπει σαν γίγαντα, ο οποίος προσπαθεί με ένα κουτάλι να το ταΐσει, εσείς στη θέση του, τι επιλογές θα είχατε);
2. Η άρνηση της αγκαλιάς – (Ως μέσο τιμωρίας).
3. Αρνητική σύγκριση με άλλα παιδιά (Είδες ο Γιαννάκης, τι καλό παιδί που είναι ενώ εσύ…)
4. Χλευασμός για τις αδυναμίες του και τα συναισθήματά του – (Καθώς απευθυνόμαστε σε ένα οκτάχρονο παιδί: «Ολόκληρος άντρας και φοβάσαι έναν σκύλο»)!
5. Οι φωνές και οι στριγκλιές
6. Περιφρόνηση – (Κάνε μας τη χάρη που έχεις και άποψη)
7. Γελοιοποίηση – (Είτε σε δημόσιο είτε σε ιδιωτικό χώρο)
8. Προσβλητικοί υπαινιγμοί για το φύλο του ή τις συμπεριφορές του – («Έτσι είναι οι γυναίκες από μικρές φαίνονται» ή «τι είσαι κοριτσάκι και παίζεις με κούκλες»);
9. Το διπλό μήνυμα – (Να πας να παίξεις παιδί μου, τι πειράζει που εγώ θα μείνω μόνος –ή μέσα στο σπίτι)
10. Το να είναι παρόντα σε καβγάδες μεταξύ των γονέων (Θυμηθείτε άλλο σύγκρουση και άλλο καβγάς με βία)
11. Η επιβολή εξουσίας χωρίς εξηγήσεις – (Θα το κάνεις γιατί το λέω εγώ)

Η άρνηση της επικοινωνίας, η απομόνωση, οι τιμωρίες που περιλαμβάνουν κλείσιμο του παιδιού σε σκοτεινό χώρο, η άρνηση της τροφής, η παραμέληση των αναγκών του, η άρνηση επικοινωνίας με έναν γονέα σε περίπτωση διαζυγίου ή και η παρεμπόδιση της επικοινωνίας μαζί του (όταν δεν υπάρχει σοβαρός λόγος, ο οποίος να αποδεικνύεται μέσω δικαστηρίου) είναι και αυτές μορφές ψυχολογικής βίας.

Η ψυχολογική βία μπορεί να εκδηλωθεί όχι μόνο από τους γονείς αλλά και από:

1.Γιαγιάδες και παππούδες
2. Δασκάλους ή και προπονητές
3.Μεγαλύτερα αδέλφια
4.«Νταήδες» στα σχολεία ή άλλους χώρους όπου το παιδί κινείται
5. Άτομα τα οποία πληρώνονται για να φροντίζουν τα παιδιά

Ορισμένα σημάδια της ψυχολογικής βίας στο παιδί είναι τα ακόλουθα:

1.Απάθεια
2.Κατάθλιψη
3. Δυσκολία στη συγκέντρωση

Ορισμένα σημάδια της παιδικής παραμέλησης είναι :

1. Ακατάλληλο ντύσιμο ως προς τον καιρό
2. Βρώμικα ρούχα
3. Υπερβολική πείνα
4. Εμφανής έλλειψη προστασίας του παιδιού (σε μικρή ηλικία να περιφέρεται μόνο του στους δρόμους ή να μένει μόνο του στο σπίτι)

Ποια είναι τα αποτελέσματα της ψυχολογικής κακοποίησης στα παιδιά;

Η ψυχολογική παιδική κακοποίηση μπορεί να έχει άμεσα αποτελέσματα τόσο στην παιδική όσο στην εφηβική και ενήλικη ζωή. Μερικά από αυτά είναι τα ακόλουθα:

1. Κατάθλιψη, άγχος, χαμηλή αυτοεκτίμηση, αυτοτραυματισμός
2. Απόπειρα αυτοκτονίας
3. Χρήση αλκοόλ και ναρκωτικών ουσιών
4. Διατροφικές διαταραχές (βουλιμία, ανορεξία)
5. Προβλήματα στο σχολείο
6. Προβλήματα στον ύπνο

Επιλογή – Συνειδητοποίηση – Ωριμότητα είναι αρχές που μεταβιβάζονται

Τονίζουμε εδώ ότι σημασία έχει να κατανοηθεί εκ μέρους των γονιών τι είναι και τι δεν είναι ψυχολογική κακοποίηση. Καλό είναι να θυμόμαστε ότι η ψυχολογική κακοποίηση αφορά ένα σύνολο συμπεριφορών, οι οποίες είναι επαναλαμβανόμενες και όχι μεμονωμένα περιστατικά.

Ένας γονέας, ο οποίος κάποια στιγμή στο θυμό του θα μιλήσει ταπεινωτικά στο παιδί έχει τη δυνατότητα να επανορθώσει για τη συμπεριφορά του, ζητώντας του συγγνώμη. Δεν μας απασχολεί το τι κάνει ένας γονιός το 10% του χρόνου του αλλά το τι κάνει ένας γονιός το 90% του χρόνου του.

Ίσως χρειάζεται εκ μέρους μας η παραδοχή ότι, χρειαζόμαστε βοήθεια ως γονείς για να μάθουμε πώς:

1. να μη χτυπάμε το παιδί μας όταν είμαστε θυμωμένοι.
2. να καθησυχάζουμε ένα μωρό όταν κλαίει.
3. να προστατεύσουμε το παιδί μας αν διαπιστώσουμε ότι είναι θύμα ψυχολογικής ή άλλης κακοποίησης.
4. να προετοιμάζουμε το παιδί να προστατεύει τον εαυτό του από τέτοιου είδους επιθέσεις.
5. να του θέτουμε συνέπειες και όχι τιμωρίες.
6. να μην το υποτιμάμε, εξευτελίζουμε, περιφρονούμε.

Τα παιδιά δεν έρχονται στη ζωή με κάποιο εγχειρίδιο για τα πολλά «πώς» που απασχολούν το μυαλό μας, καθώς τα μεγαλώνουμε. Η ενημέρωση, το να ζητάμε βοήθεια και υποστήριξη, η ύπαρξη επιλογών είναι τα όπλα μας. ‘Όπλα που αν χρησιμοποιηθούν έχουν ως αποτέλεσμα ειρηνικές μάχες ανάμεσα σε εμάς και τα παιδιά μας. Μάχες που τα διδάσκουν με το παράδειγμα ότι βρίσκουν από εμάς αποδοχή, συγχώρεση, αγάπη & όρια.

Και αυτά είναι απαραίτητα συστατικά για την υγιή μετάβαση τους στην ενήλικη ζωή.

Η Νάνσυ Ψημενάτου είναι Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας, https://nancypsimenatos.blogspot.gr/

Διαβάστε ακόμη: Πότε μιλάμε στα παιδιά για το σεξ

Διαβάστε ακόμη: Πατρική αγάπη

Διαβάστε ακόμη: Πένθος, απώλεια & παιδί (Μέρος 1ο)