Ο πυρετός είναι το πιο συχνό σύμπτωμα που εμφανίζεται στα παιδιά. Ο πυρετός σαν σύμπτωμα δεν προκαλεί οργανική βλάβη στο παιδί, αντίθετα φαίνεται ότι έχει κάποια βιολογική αποστολή, αφού αναστέλλει τον πολλαπλασιασμό των μικροβίων και αυξάνει, μέσω της αύξησης των Τ-λεμφοκυττάρων, την παραγωγή αντισωμάτων.
Ας δούμε τι λέει ο παιδίατρος Μάριος Ανδρέου, υπεύθυνος Κέντρου Παιδιατρικής Μέριμνας (τηλ. 2102913533
https://www.paidiatros.gr/)
Μιλάμε για πυρετό, όταν το θερμόμετρο δείχνει θερμοκρασία:
στη μασχάλη μεγαλύτερη από 37,4°C
στο ορθό μεγαλύτερη από38°C
και στο στόμα μεγαλύτερη απο37,8°C.
Υψηλός πυρετός είναι η θερμοκρασία πάνω από 40,5°C.
Το 5% των παιδιών με πυρετό, φθάνει σ` αυτό το επίπεδο θερμοκρασίας πιθανότατα λόγω βακτηριαιμίας. Παρατηρείται συχνότερα σε παιδιά μικρότερα των 2 ετών.
Ιδιαίτερα επικίνδυνος πυρετός θεωρείται η αύξηση της θερμοκρασίας πάνω από 41,7°C.
Για την αντιμετώπισή του, χρειάζεται η χορήγηση του κατάλληλου αντιπυρετικού φαρμάκου σε σωστή δοσολογία.
Αντιπυρετικά θα πρέπει να δίνονται επί πυρετού υψηλότερου από 38,5°C (δόσεις αντιπυρετικών εδώ)
Σε παιδιά με αναπνευστικά, καρδιακά και νευρολογικά νοσήματα, αντιπυρετικά χορηγούνται και σε χαμηλότερες θερμοκρασίες (38°C).
Χρήσιμες συμβουλές: Παράλληλα με τη χορήγηση των αντιπυρετικών φαρμάκων, δεν θα πρέπει να ξεχνάμε τους παλιούς απλούς φυσικούς τρόπους κάμψης του πυρετού όπως το ελαφρύ ντύσιμο, τα πολλά και δροσερά υγρά, τις κομπρέσσες και το χλιαρό μπάνιο.
Το μπάνιο θα πρέπει να γίνεται μισή ώρα μετά τη λήψη του αντιπυρετικού φαρμάκου. Η θερμοκρασία του νερού να είναι 37°C και η διάρκεια του μπάνιου να είναι 10-15 λεπτά.
Πυρετός υψηλός που συνδυάζεται από ρίγος χωρίς άλλα συμπτώματα, που δεν υποχωρεί με αντιπυρετικά, εφ` όσον αυτά χορηγούνται σε σωστή δοσολογία και με γκρίνια και κακοκεφιά του παιδιού στη φάση της απυρεξίας, είναι ενδείξεις που απαιτούν επίσκεψη στον παιδίατρο.
Πώς αντιμετωπίζουμε τον πυρετό;
Ο πυρετός αντιμετωπίζεται με τη χρήση αντιπυρετικών φαρμάκων. Αν ληφθεί υπόψη ότι ο πυρετός είναι ένα χρήσιμο όπλο που διαθέτει ο οργανισμός για να καταπολεμά τις λοιμώξεις, σωστό θα ήταν να αφήναμε το άτομο να έχει πυρετό. Ο πυρετός, όμως, ιδίως ο υψηλός, προκαλεί δυσφορία, ανησυχία, κλάμα κ.λπ. Αν ένα παιδί με πυρετό παρουσιάζει τα συμπτώματα αυτά, πρέπει να πάρει αντιπυρετικό. Με άλλα λόγια, καταπολεμούμε τον πυρετό όχι γιατί αυτός είναι επικίνδυνος, αλλά διότι προκαλεί κακουχία στο παιδί. Εάν το παιδί είναι ζωηρό και έχει όρεξη νια παιχνίδι, έστω κι αν έχει 39* C, δεν είναι απαραίτητο να πάρει αντιπυρετικό. Συνήθως, όμως. τα παιδιά με θερμοκρασία (στη μασχάλη) πάνω από 38,5* C αισθάνονται άσχημα και γι` αυτό συνηθίζεται πάνω από αυτήν τη θερμοκρασία να τους δίνουμε αντιπυρετικά φάρμακα.
Τα αντιπυρετικά φάρμακα κυκλοφορούν σε ποικίλες μορφές (σιρόπια, υπόθετα, σταγόνες κ.ά.). Καθεμία από τις μορφές αυτές περιέχει ορισμένο ποσό δραστικής ουσίας. Η δόση των αντιπυρετικών καθορίζεται ανάλογα με το Βάρος του παιδιού, και γι` αυτό οι γονείς πρέπει να συμβουλεύονται τον παιδίατρο, Όταν δίνουμε αντιπυρετικό σε μορφή σιροπιού, σωστό είναι, για να είμαστε ακριβείς, να μετρούμε την ποσότητα με μία σύριγγα και όχι με κουταλάκι του γλυκού. Συμβατικά (έτσι γράφει η φαρμακολογία) ένα κουταλάκι του γλυκού περιέχει 5 κυβικά εκατοστά (κ.ε., ή cc, ή ml) υγρού. Εν τούτοις ήθελα να παρακαλέσω να μετρήσουν οι γονείς πόσα κ.ε. “παίρνουν” τα κουταλάκια που έχουν στην κουζίνα τους. θα διαπιστώσουν μεγάλες διαφορές από 2 έως και 6 κ.ε.
Αν ο πυρετός ξεπερνά τους 39,8` C ή το παιδί νιώσει δυσφορία, εκτός από το αντιπυρετικό, θα Βοηθούσε ένα ολόσωμο μπάνιο (εφ` όσον το παιδί το δέχεται). Tο νερό πρέπει να έχει θερμοκρασία γύρω στους 30″ C (το νερό της Βρύσης έχει θερμοκρασία 18-20* C).
Tο παιδί που έχει πυρετό δεν χρειάζεται υπερβολικό σκέπασμα και πρέπει να μην είναι βαριά ντυμένο. Επίσης η θερμοκρασία στο δωμάτιο πρέπει να είναι κανονική. Αντίθετα, στη φάση που “ανεβαίνει” ο πυρετός, το παιδί έχει ρίγος, “κρυώνει” και τότε φυσικά το σκεπάζουμε.
Τα αντιπυρετικά φάρμακα περιέχουν διάφορες φαρμακευτικές ουσίες όπως παρακεταμόλη ή μεφεναμικό οξύ.
Ασπιρίνη (ακετυλοσαλικυλικό οξύ) δεν πρέπει να δίνουμε στα παιδιά. Γιατί δεν δίνουμε ασπιρίνη στο παιδιά;
Η ιστορία της ασπιρίνης είναι χαρακτηριστική του δόγματος ότι δεν υπάρχει φάρμακο, όσο παλιό και να είναι και όσο δοκιμασμένο, που να μην έχει κάποιες παρενέργειες. (Να γιατί οι γιατροί επιμένουμε να μην παίρνει ο κόσμος αλόγιστο φάρμακα.)
Επί έναν αιώνα και έως πριν από περίπου 25 χρόνια η ασπιρίνη μας βοηθούσε να ανακουφίσουμε τα παιδιά από τον πυρετό, εθεωρείτο δε ένα ιδιαίτερα ακίνδυνο φάρμακο. Πριν από 25 χρόνια, όμως, άρχισαν να εγείρονται υποψίες ότι η ασπιρίνη όταν χορηγηθεί σε ορισμένα ιογενή νοσήματα (όπως γρίπη ή ανεμοβλογιά) μπορεί να προκαλέσει σε παιδιά ένα επικίνδυνο νόσημα, που περιγράφηκε για πρώτη φορά από τον Αυστραλό γιατρό Reye και γι` αυτό πήρε το όνομα του: το σύνδρομο Reye. Tο σύνδρομο αυτό είναι μία σπάνια αρρώστια της παιδικής ηλικίας με υψηλή θνητότητα και εκδηλώνεται μετά από ιογενή λοίμωξη. Υποστηρίχθηκε ότι η ασπιρίνη ευνοεί την εμφάνιση αυτού του συνδρόμου. Όπως είναι ευνόητο, οι υποψίες αυτές προκάλεσαν μεγάλη ανησυχία και αναστάτωση τόσο στον ιατρικό κόσμο, όσο και στο κοινό. Οι ανησυχίες αυτές ήταν έντονες για πολλούς λόγους:
α) διότι η νόσος (το σύνδρομο Reye) ήταν επικίνδυνη,
β) διότι η ασπιρίνη ήταν ένα φάρμακο με τεράστια κυκλοφορία και
γ) διότι η γρίπη, για την οποία δεν πρέπει να δίνεται η ασπιρίνη, είναι ένα πολύ κοινό νόσημα, που δύσκολα όμως μπορεί με Βεβαιότητα να διαγνωστεί.
Για να διαφωτιστεί το θέμα οργανώθηκαν Βιαστικά αρκετές επιδημιολογικές μελέτες, οι οποίες έδειξαν ότι υπήρχε κάποια συσχέτιση μεταξύ του συνδρόμου του Reye και της λήψης της ασπιρίνης.
Οι μελέτες αυτές κατακρίθηκαν σε πολλά σημεία τόσο για τον τρόπο που έγιναν, όσο και για τη στατιστική τους ανάλυση. Εν τούτοις, όλος ο θόρυβος που έγινε είχε αποτέλεσμα τη δραστική μείωση της κατανάλωσης της ασπιρίνης κατ` αρχάς στις Η ΠΑ και αργότερα σε όλο τον κόσμο. Τη μείωση αυτή της κατανάλωσης της ασπιρίνης ακολούθησε μείωση των κρουσμάτων του συνδρόμου του Reye τόσο στις ΗΠΑ, όσο και στην Ευρώπη. Αυτό φυσικά δεν αποτελεί απόδειξη αιτιολογικής σχέσης μεταξύ της ασπιρίνης και του συνδρόμου Reye, είναι όμως ένα σημαντικό στοιχείο. Tο στοιχείο αυτό, μαζί με το γεγονός ότι σήμερα έχουμε άλλα εξίσου ικανοποιητικά και ακίνδυνα αντιπυρετικά φάρμακα (π.χ., παρακεταμόλη ή μεφεναμικό οξύ), οδήγησε τους παιδίατρους να μη συνιστούν τη χρήση ασπιρίνης σε παιδιά με πυρετό.
