Month: April 2011

Ο εμβολιασμός είναι αποδεδειγμένα ένα από τα περισσότερα οικονομικώς αποδοτικά επιστημονικά επιτεύγματα της σύγχρονης εποχής για τη δημόσια υγεία και είναι μία από τις ελάχιστες υπηρεσίες υγείας που κοστίζει πολύ λίγο συγκριτικά με τα τεράστια οφέλη που προσφέρει στην υγεία και την ευημερία των πληθυσμών.

 Αυτά αναφέρθηκαν πριν από λίγες ώρες σε συνέντευξη τύπου που δώθηκε από τον κ. Κωνσταντόπουλο, Καθηγητή Παιδιατρικής, Πρόεδρο της Εθνικής επιτροπής Εμβολιασμών, Πρόεδρο της Ελληνικής, Πανευρωπαϊκής και Παγκόσμιας Παιδιατρικής Εταιρείας, από την κα Κρεμαστινού, Πρόεδρο του Δ.Σ. του ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. και Καθηγήτρια Δημόσιας & Διοικητικής Υγιεινής της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας και από την κα Μπαρμπούνη, Παιδίατρο και Επιμελήτρια της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας.

Την ώρα που σχεδόν ένα εκατομμύριο άνθρωποι στην Ευρώπη δεν έχουν πρόσβαση σε βασικά εμβόλια και έτσι νοσήματα που προλαμβάνονται με τον εμβολιασμό συνεχίζουν να προκαλούν σοβαρή νόσο, αναπηρία ή ακόμη και θάνατο και τη στιγμή που, τρία εκατομμύρια άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο από ασθένειες που μπορούν να προληφθούν μέσω του εμβολιασμού και οι μισοί από αυτούς είναι παιδιά κάτω των 5 ετών είναι υποχρέωση όλων μας να ενημερωθούμε για σπουδαιότητα του εμβολιασμού.

Θα πρέπει λοιπόν όλοι μας να γνωρίζουμε ότι:
*Οι επιτυχημένες στρατηγικές εμβολιασμού, οδηγούν σε σημαντική μείωση της εμφάνισης των νοσημάτων αυτών και των θανάτων που αυτά προκαλούν.
*Ο εμβολιασμός μπορεί να προστατέψει και αυτούς που δεν έχουν εμβολιαστεί: όταν έχει εμβολιαστεί επαρκής αριθμός ατόμων σε μια δεδομένη κοινότητα, η νόσος δεν μπορεί να εξαπλωθεί.
*Αρκετοί ενήλικες δεν γνωρίζουν ότι ο εμβολιασμός συνεχίζεται και στην ενήλικη ζωή. Πολλά νοσήματα χρειάζεται να συνεχίσουν να προλαμβάνονται με εμβολιασμό και στους ενήλικες (π.χ. Γρίπη, Ηπατίτιδα, Τέτανος, Ερυθρά, Πνευμονιόκοκκος κ.α).
*Σήμερα κυκλοφορεί η φοβία ότι τα εμβόλια μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές παρενέργειες. Η λανθασμένη και ελλιπής πληροφόρηση είναι δυστυχώς η αιτία για τη δημιουργία μιας επικίνδυνης αντί-εμβολιαστικής κουλτούρας.

Με αφορμή λοιπόν την Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Εμβολιασμού είναι εκ των ων ουκ άνευ να υπενθυμίσουμε ότι ο εμβολιασμός είναι από τις πιο αποτελεσματικές παρεμβάσεις δημόσιας υγείας. Τα εμβόλια είναι εξαιρετικά ασφαλή γιατί για να χρησιμοποιηθούν εξασφαλίζεται ότι πληρούν αυστηρές προϋποθέσεις, τις οποίες ορίζουν οι αρμόδιοι διεθνείς οργανισμοί (π.χ. ΕΟΦ, EMA, FDA).

Τα σωστά δομημένα εθνικά προγράμματα εμβολιασμών μπορούν να διασφαλίσουν ότι κάθε παιδί και ενήλικας λαμβάνει το σωστό εμβόλιο, στο σωστό μέρος, την κατάλληλη στιγμή. Η επένδυση ανθρώπινων, υλικοτεχνικών και οικονομικών πόρων στα προγράμματα εμβολιασμών βελτιώνει τις υπηρεσίες παροχής πρωτοβάθμιας περίθαλψης και διασφαλίζει ότι η ζωή παιδιών και ενηλίκων δεν τίθεται σε κίνδυνο από νόσημα που μπορεί να προληφθεί μέσω του εμβολιασμού.

Τα σκυλάκια, και δη τα κουταβάκια, είναι από τα ζωάκια που μονοπωλούν την προτίμηση των παιδιών. Σύμφωνα με νέα έρευνα, η σχέση των παιδιών με τα σκυλιά μπορεί να προσφέρει μια σειρά από “καλά” στην ψυχοσωματική υγεία των μικρών μας. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι τα κουτάβια εγείρουν ορμόνες από το σώμα μας που μας κάνουν να αισθανόμαστε καλά. Τα γλυκά τους μάτια, η υγρή μύτη τους και η ακούραστη ουρά τους που πάει πέρα-δώθε μας προσφέρουν χαρά μόνο που υπάρχουν!

Λίγα λεπτά με ένα σκυλί αρκούν ώστε να απελευθερωθούν ορμόνες που κάνουν τους ανθρώπους να αισθάνονται ευφορία, όπως η σεροτονίνη, η προλακτίνη και η οξυτοκίνη.
Επίσης, τα χάδια στο ζώο μας μειώνουν την ορμόνη του άγχους, την κορτιζόλη.

Ας πάρουμε λοιπόν με τη σειρά τα οφέλη που έχει ένα παιδί μεγαλώνοντας μαζί με ένα κατοικίδιο:

1. Το παιδί παίρνει ένα μεγάλο μάθημα αγάπης, αλληλοβοήθειας, συμπαράστασης, φιλίας που δεν ζητά ανταλλάγματα.
2. Αποκτά κοινωνικότητα, αυτοπεποίθηση, γίνεται δημοφιλές.
3. Μαθαίνει να είναι υπεύθυνο.
4. Παίρνει το πρώτο μάθημα επιβίωσης.
5. Μοιράζεται.
6. Γίνεται λιγότερο επιθετικό και εγωκεντρικό.
7. Αντιλαμβάνεται καλύτερα τη γλώσσα του σώματος.
8. Η επαφή που αναπτύσσει με το κατοικίδιό του έχει και θεραπευτική αξία, π.χ. σε διάφορες ασθένειες δέχεται συμπαράσταση που λειτουργεί θετικά για την υγεία του.
9. Προσφέρει στο παιδί άσκηση και παιχνίδι.
10. Μαθαίνει να έχει σεβασμό σε όλα τα πλάσματα.

Και καλά, όλα τα οφέλη που μπορεί να αποκομίσει ένα παιδί από την επαφή του με τα ζώα είναι μεγάλα και σημαντικά, από την άλλη, όμως, ας δούμε ποια είναι η φροντίδα που πρέπει να έχει και το κατοικίδιο για να μη δημιουργήσει κάποιο πρόβλημα στην υγεία του παιδιού.

1. Να εμβολιάζετε το κατοικίδιό σας μία φορά το χρόνο.
2. Να γίνεται αποπαρασίτωση εξωτερική (τσιμπούρια-ψύλλους) με σπρέι.
2. Επίσης αποπαρασίτωση εσωτερική -με χάπι -2 φορές το χρόνο.
4. Διδάξτε στα παιδιά μετά το παιχνίδι με το ζωάκι τους να πλένουν τα χέρια απαραιτήτως.
5. Αν έχετε το ζώο σε διαμέρισμα, να καθαρίζετε την άμμο καθημερινά και να μάθετε στο παιδί να μην την πιάνει.

Οι απαντήσεις εδόθησαν από τον Παντελή Α. Τσίμαρη, ειδικό παιδογυναικολόγο, IFEPAG fellow. Μέλος: της Διεθνούς Εταιρείας Παιδικής & Εφηβικής Γυναικολογίας (FIGIJ), της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Παιδικής & Εφηβικής Γυναικολογίας (EURAPAG) και της Ελληνικής Εταιρείας Παιδικής & Νεανικής Γυναικολογίας. Επιστημονικός Συνεργάτης Τμήματος Παιδικής – Εφηβικής Γυναικολογίας ΠΑΙΔΩΝ ΜΗΤΕΡΑ

1. Επιτρέπεται να κάνω σεξ όταν έχω περίοδο;
Πρέπει να αποφεύγεται το σεξ στην περίοδο (έμμηνο ρύση) διότι εγκυμονεί κινδύνους για νοσήματα όπως η ενδομητρίωση και οι λοιμώξεις των έσω γεννητικών οργάνων.

2. Μπορεί να μείνω έγκυος ακόμα και την πρώτη φορά;
Παρόλο που είναι εξαιρετικά σπάνιο δεν είναι απίθανο να συμβεί. Προτιμότερο είναι να γίνεται χρήση κάποιας αντισυλληπτικής μεθόδου και ευκολότερη φαίνεται να είναι η χρήση του ανδρικού προφυλακτικού.

3. Πόσες φορές μπορώ να χρησιμοποιήσω ένα προφυλακτικό;
Το προφυλακτικό πρέπει να χρησιμοποιείται από την αρχή της σεξουαλικής πράξης και πρέπει να αλλάζει αμέσως μετά την εκσπερμάτιση του άρρενος συντρόφου. Σε περίπτωση συνέχισης / επανέναρξης της επαφής απαιτείται ΑΜΕΣΗ τοποθέτηση νέου αχρησιμοποίητου προφυλακτικού.

4. Θα πονέσω την πρώτη φορά που θα κάνω έρωτα;
Είναι αρκετά συχνό σύμπτωμα το ήπιο άλγος κατά την έναρξη των επαφών αλλά δεν είναι απαραίτητο ότι θα συμβεί. Πολλές φορές, με την βοήθεια και του συντρόφου, μπορεί ο πόνος να είναι ηπιότατος, ανεπαίσθητος έως και μη διακριτός.

5. Αν απέχω από το σεξ τις «επικίνδυνες» ημέρες, μπορώ να νιώθω ασφαλής;
Αποτελεί σίγουρα μια «αντισυλληπτική μέθοδο» η αποχή από το σεξ τις «επικίνδυνες» ημέρες ΑΛΛΑ υπάρχουν δύο μεγάλα προβλήματα. Πρώτον είναι δύσκολο να υπολογισθούν από την έφηβη οι «επικίνδυνες» ημέρες, ειδικά επειδή συχνότατα υπάρχει αστάθεια στην διάρκεια του κύκλου. Δεύτερον ο ορθός υπολογισμός των επικίνδυνών ημερών δεν αποκλείει την σύλληψη στις υπόλοιπες ημέρες εφόσον επισυμβεί πρώιμη ή καθυστερημένη ωοθυλακιορρηξία. Δεν πρέπει να στηρίζεται αποκλειστικά σε αυτή την αντισυλληπτική μέθοδο μια έφηβη κοπέλα.

6. Αν ο φίλος μου «τραβιέται» πριν την εκσπερμάτιση, μπορώ να είμαι σίγουρη;
Η απόσυρση του συντρόφου πριν την εκσπερμάτιση αποτελεί την πλέον επικίνδυνη – επισφαλή αντισυλληπτική μέθοδο. Απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή και εμπειρία του άρρενος συντρόφου. Μετά την εκσπερμάτιση συχνά ακολουθεί επόμενη επαφή στην οποία μεγιστοποιείται ο κίνδυνος ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης.

Υπάρχουν άνθρωποι που τους αρέσει ιδιαίτερα η μουσική, αλλά και άλλοι που τη βαριούνται. Παρ’ όλα αυτά, η μουσική παιδεία έχει την ιδιότητα να προσφέρει μια σειρά από οφέλη στους ανθρωπους που τη δέχονται.
Εδώ και περίπου 20 χρόνια εξετάσεις στην περιοχή του εγκεφάλου έχουν αποδείξει ότι η ενασχόληση με τη μουσική αναπτύσσει συγκεκριμένα μέρη του, που σχετίζονται με την αφή, την ακοή και την όραση.

Η μελέτη 20 γυναικών, εκ των οποίων οι 10 δεν είχαν κανενός είδους ενασχόληση με τη μουσική, ενώ οι υπόλοιπες είχαν ξεκινήσει μαθήματα πιάνου πριν τα 7 τους χρόνια και συνέχισαν την εκπαίδευση για τουλάχιστον 8 έτη, χωρίς όμως να είναι επαγγελματίες, αποδεικνύει του λόγου το αληθές. Στη μελέτη όλες οι γυναίκες άκουσαν 20 λέξεις, τις οποίες έπρεπε να θυμηθούν. Μετά άκουσαν άλλες 40, εκ των οποίων οι μισές ήταν οι προηγούμενες 20 λέξεις σε τυχαία σειρά, ενώ οι άλλες ήταν νέες. Οι συμμετέχουσες στη μελέτη έπρεπε τώρα να ξεχωρίσουν τις νέες λέξεις από αυτές που είχαν ειπωθεί.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, εκείνες που είχαν μουσική προπαιδεία, ήταν καλύτερες. Το μηχάνημα που παρακολουθούσε τη δραστηριότητα του εγκεφάλου τους έδειξε ότι την πρώτη φορά είχαν ενεργοποιηθεί οι ίδιες περιοχές εγκεφάλου σε όλες. Αυτές με τη μουσική εκπαίδευση όμως ενεργοποίησαν περιοχές του οπτικού φλοιού. Ο λόγος; Αυτή η περιοχή στο παρελθόν είχε ενεργοποιηθεί, ώστε να επεξεργαστούν πληροφορίες σχετικά με τη μουσική που έπαιζαν και παρόλο που η απομνημόνευση λέξεων φαινομενικά δεν σχετίζεται με τη λειτουργία της όρασης, τελικά υπάρχει σχέση. Στους ανθρώπους που έχουν ασχοληθεί με τη μουσική, το μέρος του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνο για την προφορική μνήμη είναι πολύ πιο μεγάλο σ’ αυτούς παρά στους άλλους ανθρώπους, κάτι ιδιαίτερα ελπιδοφόρο ειδικά για ανθρώπους που έχουν υποστεί εγκεφαλικές βλάβες.

Το εργαστήριο δημιουργικής έκφρασης “Φτερο” σε συνεργασία με την εκπαιδεύτρια Πρώτων Βοηθειών Elisabeth Koliopoulos διοργανώνουν το Σάββατο 9 Απριλίου στις 5:30 το απόγευμα σεμινάριο πρώτων βοηθειών για παιδιά. Τα παιδιά που θα συμμετέχουν στο σεμινάριο θα εκπαιδευτούν στην αντιμετώπιση τραυματισμών και έκτακτων περιστατικών όπως αλλεργίες, εγκαύματα, φραγή αναπνευστικής οδού καθώς θα μάθουν και τα βασικά στοιχεία ενός φαρμακείου.
Απαραίτητη η δήλωση συμμετοχής.

Πού: Φτερό, Μ. Μουσούρου 7, Μετς
Πότε: Σάββατο 9 Απριλίου, 5:30-7:30μμ
Πληροφορίες: 210-9247182, 6942202939
Είσοδος Ελεύθερη

Στις αρχές του 21oυ αιώνα η Ελλάδα συγκαταλέγεται μεταξύ των προηγμένων χωρών του κόσμου. Οι Έλληνες χαίρουν υψηλών δεικτών υγείας, δηλαδή ζούνε πλέον των 79 ετών, περισσότερα χρόνια από τους κατοίκους άλλων πλουσιοτέρων χωρών και με πιο αναπτυγμένα συστήματα περίθαλψης. Όμως πολλοί κίνδυνοι απειλούν τη μακροζωία μας, κυρίως λόγω της αλλαγής των διατροφικών συνηθειών μας με την υιοθέτηση ξένων προτύπων, του μεγάλου ποσοστού καπνιστών και της μείωσης της σωματικής μας δραστηριότητας.

Το άρθρο επιμελήθηκε ο Κος Γεώργιος Θεοχάρης, Παθολόγος, Πρόεδρος των SOS Ιατρών

Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’90 το προσδόκιμο επιβίωσής μας υπερέβαινε το μέσο όρο της Ευρώπης, έκτοτε όμως υπολείπεται. Συγκεκριμένα, οι άντρες της χώρας μας έχουν κατά μέσο όρο προσδόκιμο επιβίωσης κατά τη γέννησή τους τα 76 χρόνια, ενώ οι γυναίκες προσδοκούν να ζήσουν κατά μέσο όρο πάνω από 81 χρόνια. Στους άνδρες, ενώ υπολειπόμασταν προ μερικών ετών κατά λίγο από το προσδόκιμο επιβίωσης της Ιαπωνίας και της Σουηδίας, πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες μας έχουν περάσει. Οι γυναίκες παρά την αυξημένη επιβίωση κατέχουν την 17η θέση στον Ευρωπαϊκό χώρο.

Στην Ελλάδα οι δείκτες θνησιμότητας από καρκίνους είναι από τους χαμηλότερους της Ευρώπης με αυξητική τάση όμως λόγω της μη υιοθέτησης επιθετικής πολιτικής από την πολιτεία στον περιορισμό του καπνίσματος. Αντίθετα είμαστε από τις λίγες ευρωπαϊκές χώρες όπου οι δείκτες θνησιμότητας από τα καρδιαγγειακά νοσήματα και κυρίως τα εμφράγματα αυξάνονται. Αυτό οφείλεται κυρίως στην αλλαγή των διατροφικών συνηθειών μας, στον περιορισμό της σωματικής δραστηριότητας και στην υψηλή συχνότητα καπνίσματος. Αν δεν υπάρξει αλλαγή στην πολιτική Υγείας της χώρας μας, με προτεραιότητα την πρόληψη, οι υψηλοί δείκτες υγείας που απολαμβάνουμε δε θα έχουν συνέχεια. Η επιστροφή στις διατροφικές συνήθειες της δεκαετίας του 60 (με τη μείωση της κατανάλωσης κρέατος και τυριών και την αύξηση της κατανάλωσης ψαριού, οσπρίων, λαχανικών και φρούτων), η αύξηση της σωματικής δραστηριότητας και η αποφυγή του καπνίσματος όχι μόνο θα αυξήσουν τα χρόνια που ζούμε, αλλά θα συμβάλλουν και στη βελτίωση της ποιότητας της ζωής μας.

Η αλλαγή του τρόπου ζωής μας απαιτεί ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα “αγωγής της υγείας” που να αρχίζει από το νηπιαγωγείο και να αφορά όλους μας. Προϋποθέτει στροφή της Ιατρικής σε πρωτοβάθμια συστήματα φροντίδας, δηλαδή εκπαίδευση οικογενειακών γιατρών, συμβούλων αλλά και συμμάχων. Το προσδόκιμο ζωής μας δε θα αλλάξει μόνο με καινούργια νοσοκομεία ή με εισαγωγή ακριβής ιατρικής τεχνολογίας. Άλλωστε το επίπεδο υγείας ενός πληθυσμού καθορίζεται από τις υπηρεσίες υγείας σε ποσοστό μικρότερο του 20%, όπως και από το μορφωτικό επίπεδο του πληθυσμού, το εισόδημα, την κοινωνική θέση, την εκπαίδευσή, τα κληρονομικά χαρακτηριστικά του.

Στις αναπτυγμένες χώρες του κόσμου, διαπιστώνεται ότι μεταβαίνουμε από τη νοσηρότητα της αφθονίας (καρδιαγγειακά νοσήματα, καρκίνοι, ατυχήματα) στην νοσηρότητα της αστάθειας. Αυτό σημαίνει ότι θα νοσούμε συχνότερα από ψυχικές, ψυχοσωματικές, συναισθηματικοσωματικές και κοινωνικοσωματικές παθήσεις, όπως η κατάθλιψη και οι νευρώσεις. Ενώ η συχνότητα της σχιζοφρένειας παραμένει αξιοσημείωτα σταθερή σε όλο τον κόσμο (1% του πληθυσμού), οι ελαφρότερες νευρώσεις (φοβίες, πανικός) και η κατάθλιψη αποτελούν περίπου το 30% του συνόλου των ιατρικών επισκέψεων στις αναπτυγμένες χώρες. Παράλληλα, παρατηρείται παγκόσμια η επανεμφάνιση παθήσεων της φτώχειας, δηλαδή των λοιμώξεων όπως η φυματίωση που κυριαρχούσε στις αρχές του 20ου αιώνα λόγω της μετανάστευσης και οι ανθεκτικές λοιμώξεις στα αντιβιοτικά.

Δεν πρέπει, επίσης, να ξεχνάμε ότι το 1/3 του παγκόσμιου πληθυσμού, αισίως πλέον των 6,5 δισεκατομμυρίων, ζει κάτω από τα όρια της φτώχειας και το επίπεδο υγείας του είναι αντίστοιχα χαμηλό. Χαρακτηρίζεται δηλαδή από μικρό προσδόκιμο επιβίωσης, υψηλή βρεφική και παιδική θνησιμότητα, υποθρεψία, αναλφαβητισμό, έλλειψη εμβολιασμών και οικογενειακού προγραμματισμού.

Έχει αποδειχθεί ότι η ανθρώπινη υγεία στον κόσμο σχετίζεται λιγότερο με την πρόοδο της Ιατρικής επιστήμης και τους γιατρούς και περισσότερο με το βιοτικό επίπεδο και συγκεκριμένα την ανεύρεση επαρκούς θερμιδικά και πρωτεϊνικά τροφής, ασφαλούς κατοικίας, πόσιμου νερού, την στοιχειώδη εκπαίδευση, κυρίως των γυναικών, και την πρόσβαση σε χαμηλού κόστους πρωτοβάθμιας υπηρεσίες φροντίδας, υπεύθυνες για τον εμβολιασμό και τον οικογενειακό προγραμματισμό.

Πρέπει να επισημάνουμε τις σημαντικότατες προόδους της ιατρικής ειδικά μετά το δεύτερο ήμισυ του 20ου αιώνα. Οι διαγνωστικές και θεραπευτικές δυνατότητες είναι τεράστιες σε σχέση με το παρελθόν. Η κορτιζόνη, τα αντιβιοτικά, τα αντιυπερτασικά, τα αντιλιπιδαιμικά δεν υπήρχαν πριν τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Πριν 55 χρόνια, το 1945 όταν ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ρούσβελτ υπέγραφε τη συνθήκη της Γιάλτας, η αρτηριακή του πίεση ήταν 250/150 mmHg, επειδή δεν υπήρχε φάρμακο για την υπέρταση. Ο Πρόεδρος κατέληξε μετά από 3 μήνες από εγκεφαλική αιμορραγία. Λίγα λεπτά πριν το θάνατό του η αρτηριακή πίεσή του μετρήθηκε στα 300/200 mmHg. Σήμερα η θεραπεία της υπέρτασης του Προέδρου Ρούσβελτ θα ήταν απλή υπόθεση ακόμη και για ένα φοιτητή της Ιατρικής.

Φυσικά νέες προκλήσεις για την Ιατρική Επιστήμη και την Δημόσια Υγεία αναδύονται. Η αποκρυπτογράφηση του Γενετικού Υλικού έχει ολοκληρωθεί, νέοι δρόμοι ανοίγονται στην πρόληψη, τη διάγνωση και τη θεραπεία αλλά και σημαντικά ηθικά προβλήματα ανακύπτουν. Η αυξανόμενη ζήτηση ιατρικών υπηρεσιών και το υψηλό κόστος της φαρμακευτικής δαπάνης αλλά και της υψηλής ιατρικής τεχνολογίας συρρικνώνουν παγκόσμια το κράτος πρόνοιας. Η επιδημία του AIDS αποτελεί μείζον πρόβλημα τόσο στις αναπτυγμένες όσο και στις υπό ανάπτυξη χώρες. Η ανθεκτικότητα των μικροβίων στα αντιβιοτικά πιθανόν να σημάνει στο μέλλον την επανεμφάνιση απειλητικών κοινών λοιμώξεων. Τα τελευταία χρόνια υπάρχει μόνιμη απειλή μιας πανδημίας γρίπης των πουλερικών. Εδώ και μερικούς μήνες στην ανθρωπότητα έχει κηρυχθεί συναγερμός για μια νέα πανδημία γρίπης από το στέλεχος H1N1.

Θα πρέπει να τονίσουμε επίσης την αμφισβήτηση από πολλούς του προτύπου της Δυτικής Ιατρικής. 80% του παγκόσμιου πληθυσμού απευθύνεται σε παραδοσιακές και εναλλακτικές πρακτικές, των οποίων δεν έχει αποδειχθεί επιστημονικά η χρησιμότητα. Η άσκηση της Γενικής Ιατρικής ως το Β’ Παγκόσμιο πόλεμο είχε πολύ καλύτερη δημόσια εικόνα και οι ιατροί απολάμβαναν το σεβασμό των ασθενών λόγω των «ερμηνευτικών ικανοτήτων» τους. Σήμερα παρά την ύπαρξη αποτελεσματικών θεραπειών λίγοι τρέφουν θετικά αισθήματα απέναντι στο ιατρικό σώμα και όλοι θα πρέπει να αναρωτηθούμε το γιατί.

Συμπερασματικά τα επόμενα χρόνια το προσδόκιμο της επιβίωσής μας θα αυξηθεί (θα ζούμε δηλαδή περισσότερα χρόνια) αλλά παράλληλα θα είμαστε λιγότερο ικανοποιημένοι, μάλλον καταθλιπτικοί. Το κράτος πρόνοιας δέχεται ισχυρά πλήγματα από το κόστος της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και την υπεργήρανση του πληθυσμού, που θα επιδεινωθούν στο μέλλον.

Όταν τα μάτια δεν είναι «παράλληλα» και οι άξονες της όρασης δεν εστιάζουν στο ίδιο σημείο τότε είναι πολύ πιθανόν να υπάρχει στραβισμός. Όταν υπάρχει υπόνοια ότι τα μάτια είναι «στραβά» πρέπει οπωσδήποτε να γίνεται ενδελεχής εκτίμηση από εξειδικευμένο οφθαλμίατρο.

Ευχαριστούμε θερμά για τις πολύτιμες πληροφορίες το Athens Vision – Ιατρικό Ινστιτούτο Οφθαλμολογίας, Κεντρικό: Λεωφ. Συγγρού 328-330, 176 73 Καλλιθέα • Τηλ.Κέντρο: 210-95.95.215 και www.athensvision.eu.

Ποια είναι τα είδη του στραβισμού;
Περίπου το 5% του πληθυσμού πάσχει από μία μορφή στραβισμού. Ο στραβισμός χωρίζεται σε πολλές υποκατηγορίες. Πολλές φορές η ονομασία περιγράφει με αρκετή ακρίβεια το πρόβλημα. Έτσι περιγράφεται πχ η φορά της παρέκκλισης όπως, έσω- , έξω-, πάνω (άνω) και κάτω (υπό) , κυκλοστροφικός στραβισμός έσω και έξω, η μόνιμη ή όχι παρουσία του στραβισμού (έκδηλος ή λανθάνων, τροπία ή φορία), η συνεχής ή όχι παρουσία του στραβισμού (μόνιμος η διαλέιποντας στραβισμός), η σταθερή γωνία της παρέκκλισης σε διάφορες βλεμματικές θέσεις (συνεκτικός, μη συνεκτικός) και ανάλογα με το αν στραβίζει μόνο το ένα μάτι η και τα δύο διακρίνουμε τον στραβισμό σαν ετερόπλευρο η επαλλάσσοντα . Άλλες σημαντικές ξεχωριστές κατηγορίες είναι ο παραλυτικός στραβισμός, οι ασύνδετες παρεκκλίσεις, τα στραβισμικά σύνδρομα, και ο στραβισμός που σχετίζεται με συστηματικά νοσήματα (πχ θυρεοειδής, μυασθένεια κλπ). Στις βλεμματικές παραλύσεις και στο νυσταγμό επίσης υπάρχει πρόβλημα οφθαλμοκινητικότητας χωρίς να υπάρχει πραγματικός στραβισμός.

Τα παραπάνω επιλεκτικά παραδείγματα θέλουν απλά να δείξουν την πολυπλοκότητα του προβλήματος, τις διαφορετικές αιτίες στις οποίες οφείλεται και το πιο σημαντικό για τον ασθενή: τη εξατομίκευση που χρειάζεται η αντιμετώπιση κάθε περίπτωσης.

Πώς αντιμετωπίζεται ο στραβισμός;
Ανάλογα με το είδος και την ηλικία του ασθενούς μπορούν να χρησιμοποιηθούν γυαλιά, πρισματικοί φακοί, επικάλυψη, ενέσεις Βotox και χειρουργική αποκατάσταση. Συχνά μπορεί να χρειαστεί να γίνει συνδυασμός των παραπάνω. Αντί για γυαλιά ορισμένοι μόνο ασθενείς μπορούν να κάνουν Excimer Laser η να χρησιμοποιήσουν κολλύριο.

Η κύρια αντιμετώπιση του στραβισμού είναι η χειρουργική, ιδιαίτερα στον στραβισμό ενηλίκων η βρεφών.

Υποστηρίζεται (ακόμα και από οφθαλμιάτρους) ότι η χειρουργική αντιμετώπιση του στραβισμού είναι μόνο μια κοσμητική επέμβαση χωρίς λειτουργικό όφελος για τον ασθενή αφού η διόφθαλμη όραση του ασθενούς θα εξακολουθήσει να είναι περιορισμένη.

Ο ευρωπαϊκός και αμερικανικός σύνδεσμος των εξειδικευμένων στραβισμολόγων προσπαθεί εδώ και χρόνια να αντικρούσει τα παραπάνω στερεότυπα. Η επέμβαση του στραβισμού ανήκει στην επανορθωτική (reconstructive) και όχι στην κοσμητική χειρουργική. Εκτός από τα εύλογα πλεονεκτήματα σε επαγγελματικό, κοινωνικό, προσωπικό και ψυχολογικό επίπεδο που προσφέρει η αποκατάσταση του στραβισμού στην ανθρώπινη επικοινωνία η διόφθαλμη λειτουργία της όρασης ( εύρος και βάθος του οπτικού πεδίου) βελτιώνεται μετεγχειρητικά ακόμα και αν πράγματι δεν υπάρχει πλήρης λειτουργική αποκατάστασή της σε φυσιολογικά επίπεδα.

Κάποιοι οφθαλμίατροι υποστηρίζουν ότι πολλοί ασθενείς αναπτύσσουν μετεγχειρητική διπλωπία μετά από εγχείρηση στραβισμού σε μεγάλη ηλικία ακόμα και αν τα μάτια τους «ισιώσουν» τελείως μετά την εγχείρηση.

Μπορούν όλοι να κάνουν την εγχείρηση για τον στραβισμό σε οποιαδήποτε ηλικία;
Σε παιδιά που πάσχουν από στραβισμό γίνεται πάντα προσπάθεια λειτουργικής αποκατάστασης της διόφθαλμης όρασης όσο το δυνατόν νωρίτερα. Στον παραμελημένο στραβισμό των ενηλίκων η «ανώμαλη» προσαρμογή του οπτικού συστήματος στην ανώμαλη θέση των αξόνων των ματιών μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα εάν επιχειρήσουμε την διόρθωση. Για το λόγο αυτό πριν την επέμβαση προσομοιάζουμε με πρίσματα στον ασθενή το αποτέλεσμα της επέμβασης. Σε κάθε περίπτωση μόνο το 9% των ασθενών θα εμφανίσουν παροδική διπλωπία ώσπου «να συνηθίσει» το οπτικό σύστημα την νέα «πιο σωστή» κατάσταση. Μόνο το στο 1% των περιπτώσεων τα προβλήματα αυτά διαρκούν περισσότερο των 6 εβδομάδων αν και σ αυτή την περίπτωση η συντριπτική πλειονότητα των ασθενών είναι ικανοποιημένοι με το αποτέλεσμα.

Πόσο αποτελεσματική είναι η εγχείρηση του στραβισμού;
Η πλειονότητα των ασθενών που πάσχουν από στραβισμό χρειάζονται μια μόνο επέμβαση, η οποία σε ενήλικες μπορεί και γίνεται στο κέντρο μας με την χρήση τοπικής μόνο αναισθησίας. Περίπου 20% των ασθενών παρά την οφθαλμοφανή βελτίωση της κατάστασης θα μπορούσαν να έχουν ακόμα καλύτερα αποτελέσματα με δεύτερη επέμβαση, είτε γιατί ο στραβισμός δεν διορθώθηκε πλήρως, είτε γιατί αργότερα το μάτι στράβισε ξανά.

Ποιες οι πιθανές επιπλοκές της εγχείρησης;
Η εγχείρηση για τον στραβισμό γίνεται στους οφθαλμοκινητικούς μύες που βρίσκονται έξω από την κοιλότητα του οφθαλμού. Έτσι προβλήματα μέσα στο μάτι λόγω χειρουργικής αστοχίας είναι εξαιρετικά σπάνια ( ενδοφθαλμίτιδα, αποκόλληση λόγω της επέμβασης < 1 στις 3.500 εγχειρήσεις). Η χρήση χειρουργικού μικροσκοπίου η μεγεθυντικών χειρουργικών φακών και ειδικών ραμμάτων ελαχιστοποιεί αυτές τις επιπλοκές. Δακρύρροια, επίμονη ερυθρότητα και διπλωπία όπως αναπτύχθηκε παραπάνω είναι συνήθη συμπτώματα που είναι παροδικά. Η πιο συχνή «επιπλοκή» της επέμβασης είναι η ελλιπής διόρθωση του στραβισμού.

Τι είναι η επέμβαση του στραβισμού με ρυθμιζόμενα ράμματα;
Σε συνεργάσιμους συνήθως ενήλικες ασθενείς είναι δυνατό την ημέρα της επέμβασης η την αμέσως επόμενη να «ρυθμίσουμε» την θέση των αξόνων των ματιών μετακινώντας λίγα χιλιοστά τα ράμματα που τοποθετήθηκαν κατά την διάρκεια της επέμβασης ώστε να ευθυγραμμίσουμε το αποτέλεσμα της εγχείρησης με τον ασθενή καθισμένο και συμμετέχοντα σε αυτή την διαδικασία που είναι σύντομη και δεν πονά σχεδόν καθόλου. Αυτή η διαδικασία δεν είναι δυνατό να πραγματοποιηθεί σε παιδιά κάτω των 14 ετών.

Είναι πλέον διαπιστωμένο και αδιαμφισβήτητο ότι τα παιδιά λαμβάνουν πολλαπλά μηνύματα και εικόνες με σεξουαλικά «υπονοούμενα» από νωρίς στην παιδική ηλικία. Αυτά προέρχονται από διαφημίσεις στον δρόμο, στα έντυπα, εκπομπές στην τηλεόραση και σίγουρα στο διαδίκτυο. Η πλειοψηφία των γονέων αδυνατούν να ελέγξουν πλήρως τα οπτικά και ακουστικά ερεθίσματα που λαμβάνουν τα παιδία τους. Επιπλέον νιώθουν ιδιαίτερα άβολα να εξηγήσουν ζητήματα σεξουαλικού περιεχομένου σε προεφηβικές ηλικίες.
Από όλα τα παραπάνω γίνεται προφανής η αναγκαιότητα της σεξουαλικής αγωγής από εξειδικευμένα εκπαιδευτικά προγράμματα τα οποία πρέπει να ξεκινούν σίγουρα σε πολύ μικρή ηλικία.

Απαντά ο κ. Παντελής Τσίμαρης, Υπεύθυνος Τμήματος Παιδικής & Εφηβικής Γυναικολογίας, Νοσοκομείου ΜΗΤΕΡΑ.

Για όλα τα ζητήματα γύρω από το σεξ αλλά και για την αντισύλληψη θα πρέπει να ξεκινήσουν να το κάνουν -η μητέρα στο κορίτσι και ο πατέρας στο αγόρι;
Τα «ζητήματα γύρω από το σεξ» πρέπει να παρουσιάζονται στα παιδιά μέσα από μια ομάδα ειδικά εκπαιδευμένων επιστημόνων. Σε αυτή την ομάδα ιδανικά πρέπει να περιλαμβάνονται εκπαιδευτικοί, επαγγελματίες υγείας, κοινωνικοί λειτουργοί, ψυχολόγοι ταυτόχρονα με ενημερωμένους και εκπαιδευμένους γονείς. Η ενημέρωση για την αντισύλληψη μπορεί και πρέπει να ξεκινά μέσα από αυτά τα προγράμματα σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης αλλά οι τελικές αποφάσεις των εφήβων στην επιλογή τους, πρέπει να καθοδηγούνται και να ελέγχονται από ειδικούς παιδογυναικολόγους ή γυναικολόγους ασχολούμενους με τον οικογενειακό προγραμματισμό. Οι επιστήμονες αυτοί, πέραν της ενδελεχούς ενημέρωσης, είναι σε θέση να ελέγχουν τις πιθανές αντενδείξεις και παρενέργειες της κάθε αντισυλληπτικής μεθόδου.

Πως θα πρέπει να μάθουν τα παιδιά για τις υπάρχουσες μεθόδους αντισύλληψης και τη σωστή χρήση τους; Από κάποιον ειδικό (π.χ. τον γυναικολόγο της μαμάς), από βιβλία, από το internet ή από τις εμπειρίες και τις γνώσεις των γονιών;
Τα παιδιά θα έπρεπε να διδάσκονται τις βασικές αρχές της αντισύλληψης μέσα από εκπαιδευτικά σχολικά προγράμματα. Οι γονείς οφείλουν να είναι εκτενώς ενημερωμένοι για αυτές τις βασικές αρχές αντισύλληψης αλλά δεν πρέπει να καθοδηγούν τις επιλογές των εφήβων παιδιών τους. Την αντισυλληπτική μέθοδο που θα εφαρμόσει ο έφηβος, στην έναρξη της σεξουαλικής ζωής του, πρέπει να την συναποφασίζει κατόπιν μια διαπροσωπικής συνέντευξής του, με έναν ειδικό σε θέματα εφηβικής αντισύλληψης. Η συνέντευξη αυτή θα περιλαμβάνει ένα ατομικό και οικογενειακό ιστορικό του/της εφήβου, μια εκτενή ενημέρωσή του για κάθε μέθοδο, ενώ ΔΕΝ θα πρέπει απαραιτήτως να συνοδεύεται από μια ιατρική εξέταση. Η τελευταία (η ιατρική εξέταση) αποτελεί μια ιδιαιτέρως στρεσογόνο διαδικασία για τις έφηβες και έτσι οι τελευταίες αποφεύγουν να συμμετάσχουν σε μια ανάλογη συζήτηση-συνέντευξη.

Πως θα ενημερώσουμε τους νέους για το τι μπορούν να κάνουν αν συμβεί κάποιο ατύχημα με το προφυλακτικό ή πώς θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν μια ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη -μια που πολλές εκτρώσεις γίνονται σε έφηβες- ζητώντας βοήθεια από τους γονείς ή το γιατρό τους;
Κάθε έφηβη η οποία ξεκινά την σεξουαλική ζωή της πρέπει να γνωρίζει ότι η χρήση του προφυλακτικού, της παρέχει υψηλό βαθμό προστασίας όταν εφαρμοσθεί σωστά αλλά παράλληλα εγκυμονεί και τον κίνδυνο ατυχήματος κατά την χρήση του (ρήξη – «σπάσιμο» του προφυλακτικού). Ευτυχώς το ατύχημα αυτό διορθώνεται εύκολα με το «χάπι της επόμενης ημέρας». Η επείγουσα αντισύλληψη, όπως αλλιώς ονομάζεται το χάπι της επόμενης ημέρας, πρέπει να εφαρμόζεται, ανεξαρτήτως ιατρικής συμβουλής, άμεσα μετά από μια αποτυχημένη χρήση του προφυλακτικού. Πρέπει όμως να τονισθεί ότι η συχνή χρήση της επείγουσας αντισύλληψης καταδεικνύει ότι δεν γίνεται σωστή χρήση του προφυλακτικού και θα πρέπει να αναζητηθεί συμβουλευτική ενημέρωση της εφήβου από εξειδικευμένο ιατρό για επιλογή μιας καταλληλότερης μεθόδου.

Το χάπι της επόμενης ημέρας είναι μια λύση επείγουσας αντισύλληψης, αλλά δεν είναι μέθοδος αντισύλληψης. Πείτε μας λίγα λόγια για αυτό.
 Το χάπι της επόμενης ημέρας αποτελεί την πλέον γνωστή μέθοδο επείγουσας αντισύλληψης αλλά δεν θα πρέπει να αποτελεί μέθοδο αντισύλληψης σε χρόνια βάση. Η χρήση του πρέπει να περιορίζεται στις περιπτώσεις εκείνες όπου υπάρχει διαπιστωμένη αποτυχία της εφαρμοζόμενης αντισυλληπτικής μεθόδου («σπάσιμο» του προφυλακτικού, αποτυχία έγκαιρης απόσυρσης του άρρενος προ της εκσπερμάτωσης, μη λήψη περισσοτέρων από 2 συνεχόμενων αντισυλληπτικών δισκίων σε έναν καταμήνιο κύκλο, κ.α.). Η λήψη του χαπιού της επόμενης ημέρας, έχει κατά περιόδους δαιμονοποιηθεί και του έχουν αποδοθεί φοβερές και τρομερές παρενέργειες. Δεν επιφέρει κανένα απολύτως πρόβλημα στον καταμήνιο κύκλο της λήπτριας και είναι ιδιαίτερα ασφαλής μέθοδος. Παροδικά μπορεί να παρατηρηθεί μια σταγονοειδής κολπική αιμόρροια αλλά και αυτή τελειώνει με την έλευση της εμμήνου ρύσεως. Το χάπι αυτό εμπεριέχει μια ποσότητα ανδρογόνου (ορμόνης) και δεν χρειάζεται ιατρική συνταγή πριν την λήψη του. Η επαναλαμβανόμενη συχνή χρήση του καταδεικνύει, όπως προαναφέρθηκε, την ανάγκη εφαρμογής μιας επιτυχέστερης αντισυλληπτικής μεθόδου σε σχέση με την ήδη εφαρμοζόμενη. Το χάπι της επόμενης ημέρας αποτελεί επικουρική και όχι κύρια μέθοδο αντισύλληψης.

Έρευνες δείχνουν ότι τα αγόρια ανοίγονται και μιλάνε πολύ πιο δύσκολα από τα κορίτσια, συχνά δεν είναι κοντά στους πατεράδες τους, έχουν πολλούς φόβους, π.χ. την ομοφυλοφιλία, δεν ενημερώνονται επαρκώς, δυσκολεύονται να ζητήσουν βοήθεια από γιατρούς κλπ. Θα πρέπει λοιπόν να υπάρξει διαφορετική προσέγγιση στην αντισύλληψη σε ένα αγόρι από ότι σε ένα κορίτσι;
Η ενημέρωση για την αντισύλληψη πρέπει να ξεκινά ταυτόχρονα και στα δύο φύλα (αγόρια & κορίτσια) στα προεφηβικά έτη, μέσα από εκπαιδευτικές διαδικασίες και με την συμμετοχή εξειδικευμένου προσωπικού. Η ενημέρωση και των δύο φύλων πρέπει να είναι πανομοιότυπη και ο κατάλληλα ενημερωμένος γονέας ανεξαρτήτως φύλου μπορεί να συμβουλεύσει ορθά & εποικοδομητικά το παιδί του.
Πως θα καταλάβει ο γονιός ότι το παιδί του είναι έτοιμο να αρχίσει την σεξουαλική του ζωή;
Δύσκολα ένας γονιός μπορεί να αποδεχθεί την ηλικιακή και συναισθηματική επάρκεια του παιδιού του προκειμένου να επικροτήσει την έναρξη της σεξουαλικής ζωής του, ειδικά εάν πρόκειται για κορίτσι. Αντίθετα για τα αγόρια δέχονται ευκολότερα την ιδέα της έναρξης της σεξουαλικής ζωής, ενώ δεν πιστεύουν στην επάρκεια της γνώσης τους, απλά τους καθησυχάζει η ιδέα ότι δεν θα εμπλακούν σε μία τραυματική ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη.
Ποια είναι η κατάλληλη ηλικία για να ξεκινήσει ένα νεαρό κορίτσι τα αντισυλληπτικά χάπια;
Η έναρξη της σεξουαλικής δραστηριότητας μίας έφηβης θα ήταν ιδανικό να συνδυαστεί με την έναρξη λήψης των αντισυλληπτικών δισκίων(ΑΔ). Τα ΑΔ μπορούν να χορηγηθούν με ασφάλεια αμέσως μετά την εμμηναρχή (έναρξη της εμμήνου ρύσεως) αρκεί να προηγηθεί η λήψη ενός ενδελεχούς ατομικού και οικογενειακού ιστορικού, και η μέτρηση της αρτηριακής πίεσης, από έναν επαγγελματία υγείας. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, προ της ενάρξεως λήψης των ΑΔ, πρέπει να διενεργείται εργαστηριακός έλεγχος αίματος. Στο σημείο αυτό αξίζει να τονισθεί ότι τα ΑΔ δεν πρέπει να αποτελούν την μοναδική αντισυλληπτική μέθοδο στην εφηβεία.

Ποια είναι η καταλληλότερη μέθοδος αντισύλληψης για έναν/μια έφηβο;
 Η καταλληλότερη μέθοδος αντισύλληψης για την εφηβική περίοδο είναι αυτή στην οποία ο/η έφηβος εκδηλώνουν την μέγιστη συμμορφωσιμότητα, ταυτόχρονα με την μεγαλύτερη δυνατή ασφάλεια. Το ανδρικό προφυλακτικό πέραν της αντισύλληψης προσφέρει μοναδική προστασία και από τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (ΣΜΝ). Δυστυχώς στην εφηβική περίοδο έχει αποδειχθεί μεγάλο ποσοστό λανθασμένης εφαρμογής του προφυλακτικού και υψηλό ποσοστό αποτυχίας στην αντισύλληψη. Ιδανικός συνδυασμός αντισυλληπτικών μεθόδων έχει προταθεί από την Ελληνική Εταιρεία Παιδικής & Νεανικής Γυναικολογίας, σύμφωνα με την οποία, στα πρώτα χρόνια της σεξουαλικής ζωής των εφήβων, πρέπει να χρησιμοποιείται το ανδρικό προφυλακτικό (προστασία από τα ΣΜΝ) και το ΑΔ (προστασία από ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη) ταυτόχρονα.
Αν τελικά προκύψει ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη τι θα πρέπει να κάνει ο γονιός;
Η κύηση στην εφηβεία αποτελεί μια ιδιαίτερα τραυματική εμπειρία για την έφηβη αλλά και για το περιβάλλον της. Αδιαμφισβήτητα, των αποφάσεων για αυτή την κύηση, πρέπει να προηγείται μια συμβουλευτική, υποστηρικτική και ενημερωτική διαδικασία από μία ομάδα γιατρών στην οποία περιλαμβάνεται εξειδικευμένος παιδογυναικολόγος, ψυχολόγος, γενετιστής και εφηβίατρος. Στην διαδικασία αυτή ο ρόλος και η ενεργός συμμετοχή των γονέων είναι πρωταρχικής σημασίας.

• Σε λίγες ημέρες θα ακολουθήσει άρθρο του Κου Παντελή Τσίμαρη, Υπεύθυνου Τμήματος Παιδικής & Εφηβικής Γυναικολογίας, Νοσοκομείου ΜΗΤΕΡΑ για τις απορίες των ΕΦΗΒΩΝ γύρω από το θέμα της αντισύλληψης!