Month: February 2012

Την διατροφική αξία των ω -3 λιπαρών οξέων για την υγεία της καρδιάς ήδη από την εφηβεία έρχεται να διαπιστώσει μια νέα μελέτη του Πανεπιστημίου της Κοπεγχάγης και του Τεχνικού Πανεπιστημίου της Δανίας.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, τα παιδιά και οι έφηβοι με υψηλή αρτηριακή πίεση είναι πιθανότερο να πάσχουν από υπέρταση και στην ενήλικη ζωή. Έτσι, οι έφηβοι με αρτηριακή πίεση στην υψηλότερη κλίμακα μπορεί να θεωρηθούν προϋπερτασικοί. Δεν είναι όμως γνωστό πού οφείλονται τα αυξημένα επίπεδα της αρτηριακής πίεσης κατά την ενήλικη ζωή. Πιθανόν να είναι αποτέλεσμα της ανθυγιεινής διατροφής και της μειωμένης σωματικής δραστηριότητας από την παιδική ηλικία ως την ενηλικίωση ή, ακόμη, να προκαθορίζονται με διάφορους μηχανισμούς κατά τη διάρκεια της εφηβείας.

Στη μελέτη συμμετείχαν 78 ελαφρώς υπέρβαρα αγόρια ηλικίας από 13 έως 15 ετών, χωρισμένα σε δύο ομάδες. Η πρώτη ομάδα κατανάλωνε καθημερινά ψωμί εμπλουτισμένο με ω3 λιπαρά οξέα, ενώ η δεύτερη ψωμί εμπλουτισμένο με κάποιο φυτικό έλαιο, για χρονικό διάστημα 16 εβδομάδων.

Η μελέτη έδειξε ότι τα άτομα που κατανάλωναν ψωμί εμπλουτισμένο με ω3 λιπαρά οξέα εμφάνισαν χαμηλότερη συστολική αρτηριακή πίεση κατά 3,8 mmHg και διαστολική αρτηριακή πίεση κατά 2,6 mmHg, σε σχέση με τα αγόρια που κατανάλωναν ψωμί εμπλουτισμένο με φυτικά έλαια.

Σύμφωνα, μάλιστα με το επιστημονικό περιοδικό Journal of Pediatrics, όπου δημοσιεύεται η μελέτη, “η μείωση της αρτηριακής πίεσης κατά 3 mmHg αντιστοιχεί σε περισσότερο από 15% μείωση του κινδύνου για εγκεφαλικό επεισόδιο σε ένα μεγάλο τμήμα του πληθυσμού των ενηλίκων”.

Φέρε λίγο στο μυαλό σου αυτές τις απείρου κάλλους σκηνές που εκτυλίσσονται κάθε χειμώνα σε γραφεία και μέσα μεταφοράς «Κλείσε το παράθυρο, θα κρυώσουμε», «Με την παγωνιά δεν παθαίνεις τίποτα» κ.λπ. Λοιπόν για να ξεκαθαρίσουμε τα πράγματα, το σώμα μας έχει δικλείδες ασφαλείας απέναντι στο έντονο κρύο. Όπως μας ενημερώνει ο παθολόγος Ηλίας Παπουτσής, εάν λάβουμε κάποια μέτρα, το κρύο δεν πρόκειται να μας κάνει κακό, το αντίθετο μάλιστα, αφού τις κρύες μέρες το σώμα μας προκαλεί αγγειοσύσπαση, ώστε να ελαττώνεται η ροή του αίματος και να υπάρχει μικρότερη απώλεια θερμότητας. Για να πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά:

Το κρύο μας τονώνει, σωματικά και ψυχολογικά, αλλά επηρεάζει και το μεταβολισμό μας, αυξάνοντας τις καύσεις μας.
Ο άνθρωπος έχει την ικανότητα να προσαρμόζεται στις κλιματικές συνθήκες (βλ. τους χειμερινούς κολυμβητές). Γι’ αυτό μη συνηθίζεις το σώμα σου σε υπερβολικά ζεστό ντύσιμο, γιατί έτσι αυτό που πετυχαίνεις είναι να γίνεσαι πιο ευάλωτη στις καιρικές αλλαγές. Επίσης διατήρησε ένα σταθερό πρόγραμμα γυμναστικής και τότε το κρύο θα σε επηρεάζει πολύ λιγότερο.

Όσο πιο κρύος είναι ο καιρός τόσο πιο βαριά ρούχα φοράς; Λάθος. Μάθε να προφυλάσσεις καλά τα άκρα του σώματος (σκούφος, γάντια, χοντρές κάλτσες), γιατί αν είναι αυτά ζεστά η θερμοκρασία διοχετεύεται σε όλο το σώμα. Επίσης μη φοράς ένα πολύ χοντρό ρούχο όταν κυκλοφορείς έξω. Αντίθετα με τα πολλά λεπτά ρούχα έχεις τη δυνατότητα να αφαιρέσεις κάτι όταν βρεθείς σε περιβάλλον με πολλή ζέστη.

Όχι στις απότομες εναλλαγές. Δηλαδή, πρόσεξε να μη βγεις ξαφνικά στο πολύ κρύο, ενώ μέσα στο σπίτι ήσουν κουλουριασμένη πάνω στο καλοριφέρ. Ή μη λούσεις τα μαλλιά σου μισή ώρα πριν βγεις έξω, καθώς η θερμότητα του κεφαλιού σου είναι κατά πολύ υψηλότερη από αυτή που επικρατεί έξω και το μόνο που έχεις να κερδίσεις είναι μια ωραιότατη ψύξη.

Βλέπεις τα χείλη σου να σκάνε και την επιδερμίδα του προσώπου σου να αγριεύει όταν έξω έχει παγωνιά; Είναι γεγονός ότι ο κρύος αέρας επηρεάζει τη φυσική προστασία της επιδερμίδας, γι’ αυτό το χειμώνα έχεις όσο ποτέ άλλοτε ανάγκη μια πολύ καλή ενυδατική κρέμα προσώπου, χειλιών και σώματος.

Πρόσεξε αν υποφέρεις από άσθμα. Σ’ αυτή την περίπτωση το έντονο κρύο επιδεινώνει την κατάσταση. Θα σε βοηθήσει εάν εισπνέεις από τη μύτη, για να θερμαίνετε ο αέρας πριν φτάσει στους πνεύμονες.

Στην πυραμίδα της ιεράρχησης των ανθρωπίνων αναγκών, η μουσική για τους περισσότερους θα μπορούσε να στριμώχνεται στην κορυφή, στις δραστηριότητες αυτές που δεν αποτελούν βασικές ανάγκες επιβίωσης, αλλά διόδους αυτογνωσίας και αυτοεκπλήρωσης, εν ολίγοις μια πολυτέλεια για λίγους. Η αλήθεια είναι πως η μουσική, μη όντας η ίδια για πολλούς συνειδητή αναγκαιότητα, αποτελεί μέσο τέρψης, έκφρασης, διαπαιδαγώγησης κοινωνικοποίησης και θεραπείας.

Μουσική ονομάζουμε μια διαδοχή τόνων που εξελίσσεται στο χρόνο. Πώς μπορεί, όμως, μια τέτοια αλληλουχία ήχων ταυτόχρονα να εκφράζει συναίσθημα, αλλά και να προκαλεί συναισθήματα και μια σειρά από οργανικές μεταβολές στον άνθρωπο;
Σε όλους τους μουσικούς εκπαιδευτικούς υπάρχει διάχυτη η πεποίθηση, η οποία στηρίζεται σε προσωπικές παρατηρήσεις και βιώματα, ότι η ενασχόληση του παιδιού με τη μουσική έχει ευεργετικό αντίκτυπο και στις υπόλοιπες εκφάνσεις της ζωής του. Κατά γενική ομολογία, η μουσική εκπαίδευση ενισχύει μια σειρά από κοινωνικές ή άλλες δεξιότητες, όπως την αυτοπειθαρχία, την αυτοεκτίμηση, τη διάδραση, την επικοινωνία και τη συνεργασία, το συντονισμό, τις νοητικές, τις αναλυτικές και τις ακουστικές δεξιότητες του ατόμου, τη δημιουργικότητα και την προσωπική έκφραση. Η παραπάνω παραδοχή, αν και δεδομένη για τους ήδη ασχολούμενους με τη μουσική, συνεχώς αναδεικνύεται και πολύ συχνά εμπλουτίζεται με νέες αποκαλύψεις μέσω συγκριτικών πειραμάτων και κλινικών ερευνών από διαφόρους πανεπιστημιακούς, επιστημονικούς και ερευνητικούς φορείς.

Σε ανύποπτο χρόνο, ο βραβευμένος με το Nobel Φυσικής (1921) Albert Einstein δήλωσε ότι, αν δεν γινόταν επιστήμονας, θα γινόταν σίγουρα μουσικός: “Δε θα μπορούσα να φανταστώ τη ζωή μου χωρίς να παίζω μουσική. Ζω τα όνειρά μου μέσα από τη μουσική. Παρατηρώ τη ζωή μου μέσα από τη μουσική…Γνωρίζω ότι τη μεγαλύτερη απόλαυση στη ζωή μου την έδωσε το βιολί μου”.
O Einstein ήταν ένας εξαιρετικός βιολονίστας. O ίδιος έλεγε ότι ο λόγος που έγινε τόσο έξυπνος ήταν αυτή η ενασχόλησή του με το βιολί. Η μουσική δεν ήταν γι’ αυτόν μόνο χαλάρωση, τον βοηθούσε και στην εργασία του. Ήταν λάτρης του Mozart και του Bach.
Η δεύτερη γυναίκα του, Έλσα, δίνει μια άποψη της οικογενειακής ζωής τους στο Βερολίνο:
“Ως μικρό κορίτσι ερωτεύτηκα τον Albert επειδή με το βιολί του ερμήνευε τόσο όμορφα τον Mozart”…“Παίζει επίσης και πιάνο. Η μουσική τον βοηθά όταν επεξεργάζεται τις θεωρίες του. Πηγαίνει στο γραφείο του, έρχεται πίσω, παίζει μερικές συγχορδίες στο πιάνο, κάτι γράφει και επιστρέφει στο γραφείο του”. Αργότερα, όταν έγινε διάσημος πιά φυσικός, τον καλούσαν να παίξει σε φιλανθρωπικά κοντσέρτα, πράγμα το οποίο με πολλή προθυμία αποδεχόταν. Σε κάποια τέτοια εκδήλωση, ένας κριτικός – ο οποίος προφανώς δεν γνώριζε τον πραγματικό λόγο της φήμης του Einstein- έγραψε: “Ο Einstein παίζει εξαιρετικά. Παρόλαυτα, η παγκόσμια φήμη του δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Υπάρχουν πολλοί βιολονίστες που παίζουν εξίσου καλά.”

Πολλά επιστημονικά πειράματα και μελέτες έχουν πραγματοποιηθεί για να αποκαλυφθεί η δύναμη της μουσικής στον άνθρωπο. Μέχρι και το 1970, το μεγαλύτερο μέρος της έρευνας είχε να κάνει με την επίδραση του ρυθμού και του τέμπο. Ανακαλύφθηκε, λοιπόν, ότι η αργή μουσική μπορούσε να επιβραδύνει τον καρδιακό παλμό και τον αναπνευστικό ρυθμό, ενώ η πιο “γρήγορη” μουσική είχε τα αντίθετα αποτελέσματα.
Από τότε μέχρι σήμερα, η έρευνα στον τομέα αυτό έχει προχωρήσει σε νέες σημαντικές ανακαλύψεις. Μία απ’ αυτές, όπως διαπιστώνεται από τα ηλεκτροεγκεφαλογραφήματα, είναι ότι η μουσική επηρεάζει το πλάτος και τη συχνότητα των εγκεφαλικών κυμάτων.
Η μουσική προκαλεί πολλαπλές αντιδράσεις στον ανθρώπινο οργανισμό. Ο ρυθμός, ένα σημαντικό στοιχείο της μουσικής, οργανώνει τη σωματικές κινήσεις και είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με το ανθρώπινο σώμα. Παραδοσιακά, σε όλους τους πολιτισμούς, αγροτικές ή μη εργασίες, που απαιτούσαν σωματική επαναλαμβανόμενη δραστηριότητα, πολύ συχνά συνοδεύονταν με ρυθμικά τραγούδια χωρίς τη συνοδεία μουσικού οργάνου (a capella), που σκοπό είχαν το συγχρονισμό των κινήσεων και την αύξηση της παραγωγικότητας, ενώ ταυτόχρονα μείωναν το αίσθημα της κούρασης και της ανίας.

Η μουσική είναι μέρος της βιολογικής μας κληρονομιάς. Το σώμα εμπεριέχει ρυθμό με την έννοια του καρδιακού παλμού, του ρυθμού του βαδίσματος, του αναπνευστικού ρυθμού κ.α. Τα πρώτα μας ρυθμικά ερεθίσματα ως έμβρυα, κατά την ενδομήτρια ζωή, είναι οι καρδιακοί σφυγμοί της μητέρας, ενώ από τα πρώτα ακουστικά ερεθίσματα είναι ο ήχος της ροής του αίματος της.
Πειράματα έχουν δείξει ότι η μουσική μπορεί να ερεθίσει τα πεπτίδια στον εγκέφαλο και να προκαλέσει την παραγωγή ενδορφινών, των φυσικών οπιούχων του οργανισμού, προκαλώντας ένα αίσθημα ευφορίας, αλλάζοντας τη διάθεση και το συναίσθημα, ενώ η ακρόαση μουσικής με ρυθμική συχνότητα 60 παλμών ανά λεπτό προκαλεί επιβράδυνση των καρδιακών σφυγμών και μείωση της αρτηριακής πίεσης. Έτσι, το σώμα χαλαρώνει, ενώ δίνει τη δυνατότητα στο μυαλό να λειτουργήσει αποτελεσματικότερα.
Γνωρίζοντας, προφανώς ενστικτωδώς, τη δύναμη της μουσικής, ο Σκωτσέζος συγγραφέας Arthur Conan Doyle (1859-1930), επεφύλασσε πάντα για τον φανταστικό ήρωά του Sherlock Holmes (αεικίνητο και εφευρετικότατο ντέντεκτιβ με ταλέντο στην επίλυση μυστηρίων) στιγμές ηρεμίας στους καθημερινούς φρενήρεις ρυθμούς του. Ο Holmes χαλάρωνε παίζοντας το αγαπημένο του μουσικό όργανο, το βιολί.

Αποδεδειγμένα, η μουσική μπορεί να ενεργοποιήσει τη ροή αποθηκευμένης μνήμης και φαντασιακού υλικού κατά μήκος του μεσολοβίου (ή “πυλώδους σώματος”), της γέφυρας, δηλαδή, που ενώνει το δεξί με το αριστερό εγκεφαλικό ημισφαίριο. Αυτή η σύνδεση είναι σημαντική για τον ταχύ συντονισμό και τις αμφιδέξιες κινήσεις, όπως αυτές που εκτελούν τα χέρια ενός πιανίστα. Αυτή η σύνδεση εξηγεί και κάτι επιπλέον. Το δεξί εγκεφαλικό ημισφαίριο είναι συνδεδεμένο με το συναίσθημα, ενώ το αριστερό με τη νόηση. Η μουσική βοηθά, λοιπόν, αυτά τα δύο στοιχεία της ανθρώπινης προσωπικότητας να λειτουργούν αρμονικά.
Ένα άλλο στοιχείο της μουσικής, που βοηθά στην οργάνωση του ανθρωπίνου εγκεφάλου, είναι η τάξη, η φόρμα, οι αναλογίες, οι αλληλουχίες και όλα αυτά τα στοιχεία που χρησιμοποιεί και η μαθηματική λογική. Ενδεχομένως, γι’ αυτό το λόγο λένε ότι η μουσική μοιάζει με τα μαθηματικά. Η μουσική δημιουργεί στον εγκέφαλο τις απαραίτητες συνδέσεις που μας διευκολύνουν να κάνουμε επαγωγικές ή παραγωγικές συλλογιστικές πορείες, όπου αυτό είναι απαραίτητο στις καθημερινές, σχολικές, επαγγελματικές ή ακαδημαϊκές μας υποχρεώσεις.

Ένα ιδιαίτερο παράδειγμα της δύναμης της μουσικής είναι η περίπτωση του Βασιλιά Γεωργίου Ι της Αγγλίας, ο οποίος είχε πρόβλημα ελλειπούς μνήμης και διαχείρισης άγχους. Είχε διαβάσει στη Βίβλο την ιστορία του Βασιλιά Σαούλ και αναγνώρισε ότι υπήρχε ομοιότητα, καθώς και εκείνος αντιμετώπιζε παρόμοια προβλήματα. Ακόμα, διάβασε ότι ο Σαούλ έλυσε αυτά τα προβλήματα με τη χρήση ειδικής μουσικής. Έτσι, ο Βασιλιάς Γεώργιος ζήτησε από τον συνθέτη Georg Friedrich Haendel να του γράψει κάτι ιδιαίτερο, που θα τον βοηθούσε, κατά τρόπο ανάλογο με αυτόν του Σαούλ, να αντιμετωπίσει τα προβλήματα συγκέντρωσης και άγχους. Ο Haendel, γι’ αυτό το σκοπό έγραψε τη “Μουσική των Νερών”.

Ένα από τα ιδιαίτερα οφέλη της μουσικής εκπαίδευσης είναι η ενίσχυση της αυτοπειθαρχίας. Ο Δρ Shinichi Suzuki (γεννημένος στη Nagoya της Ιαπωνίας το 1898, γιος του πρώτου και μεγαλύτερου κατασκευαστή βιολιών της Ιαπωνίας), ιδρυτής της ομώνυμης, διεθνούς αναγνωρισμένης, μουσικής εκπαιδευτικής μεθόδου (ΜέθοδοςSuzuki), κάποτε είπε “Η γνώση δεν είναι δεξιότητα. Η γνώση επί δέκα χιλιάδες φορές είναι δεξιότητα.” Απαιτείται τεράστιο απόθεμα υπομονής και συγκέντρωσης για να μπορέσει κάποιος να αναλύσει ένα μουσικό έργο και να επικεντρωθεί στην τμηματική μελέτη του για μεγάλες χρονικές περιόδους. Στον τομέα της μουσικής, η αυτοπειθαρχία μπορεί να καλλιεργηθεί από πολύ μικρή ηλικία. Οι μικροί μαθητές μπορούν να ξεκινήσουν με ένα ολιγόλεπτο μάθημα, και αρκετά γρήγορα να μπορούν να εστιάζουν την προσοχή τους για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Το αποτέλεσμα μπορεί εύκολα να παρατηρηθεί σε συναυλίες και ρεσιτάλ, όπου δεκάδες νέοι μουσικοί παρακολουθούν ήσυχα και προσεκτικά για μία ώρα ή και περισσότερο.

Θρυλικοί πιανίστες, όπως ο Artur Rubinstein και ο Vladimir Horowitz, απεχθάνονταν την πρακτική μελέτη στο πιάνο. Από τη μια μεριά ο Rubinstein, στον οποίο δεν άρεσε καθόλου η ιδέα να κάθεται με τις ώρες μπροστά από ένα πιάνο, από την άλλη ο Horowitz, ο οποίος φοβόταν ότι η εναλλαγή της αίσθησης, της αφής και του ήχου διαφορετικών οργάνων, πέρα από το αγαπημένο του Steinway, θα έβλαπταν την απόδοσή του. Το κοινό σημείο και των δύο ήταν η ατέλειωτες ώρες νοητικών ή “νοερών” προβών. Η νοητική εικονοπλασία είναι ικανή να ενεργοποιήσει τα ίδια σημεία του εγκεφάλου όπως και η πρακτική εξάσκηση.
Εξάλλου, η ενεργή συμμετοχή σε μουσικά δρώμενα αυξάνει την αυτοεκτίμηση και κατ’ επέκταση τις κοινωνικές δεξιότητες των νέων. Έρευνες έχουν δείξει ότι ομαδικά πολιτιστικά δρώμενα που περιλαμβάνουν συγχρονισμό (όπως ο χορός, το τραγούδι, τα μουσικά σύνολα) ενισχύουν, κατ’ αρχήν το αίσθημα αποδοχής των συμμετεχόντων, και κατά δεύτερον τη συνεργασία και την επικοινωνία ανάμεσα στα μέλη.
Τα δεδομένα δείχνουν ότι η μακρά ενασχόληση με τη μουσική εξασκεί τον εγκέφαλο και όχι μόνο. Το να παίζει κανείς ένα μουσικό όργανο απαιτεί συντονισμό αρκετών λειτουργιών, της όρασης, της ακοής, της αφής, του σχεδιασμού και συγχρονισμού κινήσεων, της ερμηνείας συμβόλων, της συναισθηματικής έκφρασης, της επικοινωνίας. Η μουσική θα πρέπει να θεωρείται και να είναι αναπόσπαστο κομμάτι της βασικής εκπαίδευσης του παιδιού ή του ενήλικα, δημιουργώντας είτε συνειδητούς ακροατές είτε άρτιους μουσικούς, οπωσδήποτε, όμως, ολοκληρωμένους και υγιείς ανθρώπους.

Διάσημοι που παίζουν μουσικοί:
Alexander Graham Bell (1847 – 1922). Επινόησε το τηλέφωνο πρίν κλείσει τα 30. Έπαιζε πιάνο, κυρίως αυτοδίδακτος.
Thomas Edison (1847 – 1931) – Από τους πιο παραγωγικούς εφευρέτες με πάνω από 1093 πατέντες, εφήυρε μεταξύ άλλων τον ηλεκτρικό λαμπτήρα και το φωνόγραφο. Έπαιζε πιάνο.
Charlie Chaplin (1889 – 1977) – Διάσημος Βρετανός ηθοποιός, έπαιζε ακορντεόν.
Mahatma Gandhi (1869 – 1948) – Ηγέτης του Ινδικού Εθνικού Κινήματος, γνωστός για τις ειρηνικές του μεθόδους επίλυσης αντιπαραθέσεων. Λέγεται πως έπαιζε κοντσερτίνα (είδος ακκορντεόν). Όπως έλεγε και ο ίδιος στην αυτοβιογραφία του “Η μελίρρυτη μελωδία με συγκίνησε βαθύτατα, και την έπαιξα στην κοντσερτίνα που ο πατέρας μου είχε αγοράσει.”
Charles Dickens (1812 – 1870) – Βρετανός συγγραφέας, γνωστός για τις νουβέλες του, συμπεριλαμβανομένης “Χριστουγεννιάτικη Ιστορία” . Έπαιζε ακκορντεόν.
Neil Armstrong (γεννημένος 1930) – Γνωστός ως ο πρώτος αστροναύτης που περπάτησε στο φεγγάρι. Παίζει κόρνο βαρύτονο.
Woody Allen Σκηνοθέτης, Σεναριογράφος, Ηθοποιός, παίζει κλαρινέτο.

Πηγή: Ωδείο Όπερα

Πώς είναι η ζωή μέσα στη μήτρα; Οι επιστήμονες μπόρεσαν να την παρατηρήσουν και να τη φωτογραφήσουν. Αυτά τα καταπληκτικά ντοκομούνεντα δείχνουν ότι η ζωή πριν από τη γέννηση είναι πιο περιπετειώδης απ’ όσο πίστευαν άλλοτε. Ως ένα σημείο ο αμνιακός σάκος απομονώνει από τον έξω κόσμο το έμβρυο που επιπλέει μέσα σ’αυτόν. Αιωρούμενο μέσα στο υγρό, το έμβρυο είναι προφυλαγμένο από ξαφνικές συγκρούσεις, απότομα χτυπήματα και άλλους σοβαρούς τραυματισμούς. Το υγρό διατηρεί μια σταθερή θερμοκρασία, παρέχοντας έτσι πρόσθετη προστασία από την υπερβολική ζέστη και το κρύο. Το “φράγμα” του πλακούντα, που διαχωρίζει την κυκλοφορία του αίματος της μητέρας από αυτήν του εμβρύου, προφυλάσσει από ορισμένες (όχι όμως όλες) βλαβερές ξένες ουσίες.

Το έμβρυο κοιμάται και ξυπνάει σε ακανόνιστα διαστήματα και μάλλον την περισσότερη ώρα είναι κοιμισμένο. Τα μωρά φαίνεται πως έχουν μια αγαπημένη στάση, στην οποία βολεύονται για να κοιμηθούν. Συνήθως, κουλουριάζονται με τα γόνατα λυγισμένα προς το σώμα και το σαγόνι στο στήθος. Όταν είναι ξύπνιο, το έμβρυο μπορεί να κινείται ελεύθερα μέσα στο αμνιακό υγρό, αλλάζοντας συχνά πλευρά ή και ακόμα γυρνώντας ανάποδα. Η μητέρα νιώθει στην αρχή αυτές τις κινήσεις σαν μικρό τρεμούλιασμα, που σύντομα γίνονται κλωτσιές και σουβλιές. Πότε, πότε το μωρό έχει λόξυγγα και η κοιλιά της μητέρας συσπάται με μια σειρά από ρυθμικά τινάγματα. Η δραστηριότητα μειώνεται λίγο κατά τους τελευταίους μήνες της εγκυμοσύνης, όταν το μωρό καταλαμβάνει τόσο χώρο μέσα στο σάκο, που οι κινήσεις αυτές είναι αδύνατες.

Το μωρό άλλοτε είναι σε όρθια θέση και άλλοτε ανάποδα. Καμιά από τις στάσεις αυτές δεν φαίνεται να το ενοχλεί. Τα τεστ δείχνουν ότι το έμβρυο μπορεί ίσως να δει και είναι σχεδόν βέβαιο ότι ακούει. Η αφή και η ικανότητα να ξεχωρίζει τις αλλαγές της θερμοκρασίας είναι αισθήσεις που ανπτύσσονται μέσα στους πρώτους κιόλας μήνες της ζωής. Η ευαισθησία αρχίζει στο πρόσωπο και σταδιακά αναπτύσσεται σε ολόκληρο το σώμα.

Ένας παλιός γυναικείος μύθος λέει ότι οι εμπειρίες της μητέρας κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορούν να σημαδέψουν ή να επηρεάσουν το μωρό. Αυτό μάλλον δεν είναι αλήθεια, γιατί τα νεύρα της μητέρας και του παιδιού δεν συνδέονται με κανένα τρόπο. Ακόμα κι έτσι, το έμβρυο μπορεί να αντιδρά στις συναισθηματικές αντιδράσεις του περιβάλλοντος της μητέρας. Οι κινήσεις του εμβρύου αυξάνονται όταν η μητέρα έχει άγχος. Όπως φαίνεται, αυτές οι αλλαγές είναι αποτέλεσμα αυξημένης έκκρισης των μητρικών ορμονών, όταν υπάρχει άγχος, οι οποίες διαπερνούν το “φράγμα” του πλακούντα και επιδρούν στο έμβρυο.

Είναι ευχάριστη η ζωή μέσα στη μήτρα; Το παιδί φαίνεται να περνάει μια γαλήνια, άνετη ζωή. Γι’ αυτόν το λόγο, ορισμένοι γιατροί θεωρούν ότι η γέννηση είναι τραυματική εμπειρία και υποστηρίζουν ότι ο τοκετός πρέπει να γίνεται σε ένα ζεστό δωμάτιο με χαμηλό φωτισμό, όπου το μωρό πλένεται αμέσως με χλιαρό νερό για ν’ αναπλαστεί έτσι το εμβρυακό περιβάλλον. Μια άλλη άποψη υποστηρίζει ότι στο τέλος των εννέα μηνών, τα μέλη του μωρού είναι μουδιασμένα και τα αποθέματα οξυγόνου και τροφής, που έχει το μωρό, είναι ελάχιστα. Σύμφωνα μ’ αυτή την άποψη η έξοδος στον έξω κόσμο είναι επιθυμητή.

Πηγή: Το βιβλίο του παιδιού

Ο χειμώνας είναι η εποχή που κάνουν την εμφάνισή τους πολλών ειδών ιώσεις και κρυολογήματα. Οι εποχικές αυτές παθήσεις συνήθως εξαπλώνονται μέσω σωματιδίων που αιωρούνται στον αέρα και μπορεί να εξαπλωθούν με το βήχα και το φτέρνισμα. Αυτά τα σωματίδια είτε τα εισπνέουμε άμεσα, σε περίπτωση στενής επαφής, είτε μεταφέρονται από τα χέρια μας στις επιφάνειες και μεταδίδονται περαιτέρω. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα μελετών που έχει διεξάγει το Συμβούλιο Υγιεινής (Hygiene Council) με την υποστήριξη του Dettol, αποδεικνύεται ότι σημαντικοί παράγοντες στην εξάλειψη των εποχικών παθήσεων είναι το συστηματικό πλύσιμο των χεριών και η χρήση αντισηπτικού χεριών.
Σύμφωνα με το Συμβούλιο Υγιεινής, από τα μέσα του 20ου αιώνα η σημασία της βασικής υγιεινής στη δημόσια υγεία έχει μειωθεί σημαντικά κυρίως λόγω της ανάπτυξης των εμβολίων και των αντιβιοτικών. Αυτή η μειωμένη σημασία που δίνουμε στην υγιεινή είναι υπεύθυνη για την αύξηση της συχνότητας με την οποία εμφανίζονται λοιμώδεις νόσοι που παρατηρήθηκαν κατά τις τελευταίες δεκαετίες. Το σπίτι και άλλοι εσωτερικοί χώροι είναι το πρωταρχικό σημείο μεταφοράς των δυνητικά επιβλαβών μικροβίων, καθώς προσφέρουν ευνοϊκές συνθήκες για την επιβίωσή τους. Αυτό ενισχύεται από το γεγονός ότι σε αυτούς τους χώρους περνάμε τουλάχιστον το 50% της ζωής μας. Παράλληλα, τα χέρια είναι η κύρια πηγή μετάδοσης των παθογόνων μικροβίων που προκαλούν δερματικές, αναπνευστικές αλλά και γαστρεντερικές λοιμώξεις. Το συστηματικό πλύσιμο των χεριών για 15-60 δευτερόλεπτα είναι απαραίτητο για τη μείωση της συχνότητας εμφάνισης λοιμώξεων. Ωστόσο, επειδή αυτό δεν είναι πάντοτε εφικτό, θα πρέπει να γίνεται χρήση απολυμαντικού. Σήμερα, τα απολυμαντικά που έχουν βάση το οινόπνευμα έχουν ευρέως υιοθετηθεί ενώ θεωρούνται πιο αποτελεσματικά αυτά που περιέχουν αλκοόλ σε συγκέντρωση 60-95%.

To Dettol μας υπενθυμίζει τους κανόνες καθαριότητας και υγιεινής σύμφωνα με τους ειδικούς:

Τακτικό και εκτενές πλύσιμο χεριών
Χρήση αντισηπτικού χεριών όταν δεν είναι εφικτή η χρήση νερού και σαπουνιού
Συχνό καθάρισμα και απολύμανση επιφανειών με τις οποίες έρχονται σε επαφή τα χέρια, όπως πόμολα, καζανάκια, τηλέφωνα και βρύσες
Φτέρνισμα ή βήξιμο στην εσωτερική γωνία του αγκώνα (και όχι στην παλάμη)
Απόρριψη χρησιμοποιημένων χαρτομάντιλων σε σακούλα

Ένα από τα πιο αισιόδοξα μηνύματα μας ανακοίνωσαν χθες, κατά τη διάρκεια ημερίδας του Παίδων ΜΗΤΕΡΑ σε συνεργασία με τη «ΦΛΟΓΑ», για τη δυνατότητα όλο και περισσότερων παιδιών με καρκίνο να θεραπεύονται χάρη στην έγκαιρη διάγνωση και την εξειδικευμένη αντιμετώπιση.

Τρία στα τέσσερα παιδιά που πάσχουν από καρκίνο μπορούν να θεραπευθούν, αρκεί να υπάρχει έγκαιρη διάγνωση και εξειδικευμένη αντιμετώπιση.

Το μήνυμα αυτό σε συνδυασμό με την αξία του εθελοντισμού αποκτά ιδιαίτερη σημασία, αν αναλογιστεί κανείς ότι στον κόσμο, κάθε χρόνο, 250.000 παιδιά νοσούν από καρκίνο, από τα οποία μόνο ποσοστό 20% έχει δυνατότητα πρόσβασης σε σωστή ιατρική φροντίδα. Στη χώρα μας υπολογίζεται ότι κάθε χρόνο νοσούν 280 – 300 παιδιά. Το 70% από αυτά με εξειδικευμένη θεραπεία κερδίζει τη μάχη για ζωή.

Η Αναπλ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών και Επιστημονική Διευθύντρια του Παίδων ΜΗΤΕΡΑ κ. Ευαγγελία Λαγκώνα τόνισε τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης του καρκίνου στα παιδιά και της σωστής αντιμετώπισής του από εξειδικευμένη διεπιστημονική ομάδα, προκειμένου να επιτευχθεί ο τελικός στόχος, η ίαση. Αναφέρθηκε, επίσης, στον ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο του παιδιάτρου- ογκολόγου, τόσο στο έργο της συνολικής υποστήριξης όσο και της στήριξης της οικογένειας, αλλά και στο έργο της «ΦΛΟΓΑΣ», που βασιζόμενη στην εθελοντική προσφορά των μελών της και την υποστήριξη των ευαισθητοποιημένων συνανθρώπων μας, αγωνίζεται για την καλύτερη ποιότητα ζωής των παιδιών με καρκίνο, αγκαλιάζοντας τόσο τα ίδια τα παιδιά όσο και ολόκληρη την οικογένεια.

Μιλώντας για την αξία του εθελοντισμού η Πρόεδρος του Συλλόγου «ΦΛΟΓΑ» κα Μαρία Τρυφωνίδη, επεσήμανε ότι «Ο εθελοντισμός είναι στάση και φιλοσοφία ζωής, ένα εργαλείο για την ολοκλήρωση της προσωπικότητάς μας και τη βελτίωση της ποιότητας της ζωής μας, με ισότιμα οφέλη τόσο γι’ αυτόν που προσφέρει όσο και γι’ αυτόν που δέχεται την προσφορά. Η «ΦΛΟΓΑ» είναι μια ζωντανή απόδειξη του τι μπορεί να πετύχει ο εθελοντισμός. Σήμερα, 30 χρόνια μετά, σταθεροί στους αρχικούς μας στόχους, έχουμε πετύχει ένα πολύ σημαντικό έργο για τη βελτίωση των συνθηκών νοσηλείας των παιδιών μας, και το οφείλουμε στο ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον που αγκάλιασε την προσπάθειά μας.»

Η κα Τρυφωνίδη ευχαρίστησε τον όμιλο ΥΓΕΙΑ για τις δωρεάν ακτινοβολίες, τις χειρουργικές επεμβάσεις, τις Γ-knife θεραπείες, τις διαγνωστικές εξετάσεις υψηλής τεχνολογίας, ιατρικές γνωματεύσεις σε όλα τα παιδιά που το έχουν ανάγκη, «σε ένα περιβάλλον», όπως τόνισε «που σέβεται την αξιοπρέπεια των παιδιών και των γονιών τους».

Η Διευθύντρια Ογκολογικού Τμήματος του Νοσοκομείου Π.Α. Κυριακού κα Ελένη Βασιλάτου-Κοσμίδη υπογράμμισε ότι «Ο καρκίνος στο παιδί είναι σπάνια νόσος που αποτελεί < 1% των περιπτώσεων καρκίνου στον άνθρωπο. Είναι μια σπάνια  νόσος που κάθε χρόνο προσβάλλει 14 παιδιά ανά 100.000 παιδιά < 15 χρόνων και 20 εφήβους ανά 100.000 εφήβους ηλικίας 15-19 χρόνων. Η νόσος δεν μπορεί να προληφθεί με πληθυσμιακούς ελέγχους και οδηγίες, γι' αυτό η προσπάθεια κατευθύνεται στην έγκαιρη διάγνωση. Παρά τη σπανιότητα, ευθύνεται για το 10% των θανάτων των παιδιών μετά τον πρώτο χρόνο της ζωής τους αλλά γενικά τρία από τα τέσσερα παιδιά που νοσούν, θεραπεύονται».
«Η φροντίδα του παιδιού με καρκίνο προϋποθέτει γνώση, εμπειρία, σωστά δομημένη διεπιστημονική ομάδα και παράλληλα στήριξη και συνεργασία προκειμένου να επιτευχθεί η ίαση αλλά και να διατηρηθεί η ποιότητα ζωής όχι μόνο του παιδιού αλλά και ολόκληρης της οικογένειας», κατέληξε η κα Κοσμίδη.

Αλματώδη αύξηση στον καρκίνο του μαστού αναμένουν οι επιστήμονες σε παγκόσμιο επίπεδο μέχρι το 2020. Μάλιστα, σύμφωνα με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, το ποσοστό αύξησης το 2020 θα φτάσει το 50% σε σχέση με τα κρούσματα της νόσου το 2000.

Τα δυσοίωνα αυτά στοιχεία παρουσιάστηκαν πριν από λίγες ημέρες στο Παρίσι κατά τη διάρκεια του 2ου Διεθνούς Συνεδρίου για τα Κέντρα Παθήσεων του Μαστού.
«Δυστυχώς ο καρκίνος του Μαστού τις επόμενες δεκαετίες θα αποτελέσει το κορυφαίο δημόσιο πρόβλημα υγείας και η συχνότητα του θα αυξηθεί δυσανάλογα στις χώρες με χαμηλού και μεσαίου οικονομικού επιπέδου λαούς» τόνισε η πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Μαστολογίας κ. Λυδία Ιωαννίδου Μουζάκα.

Σύμφωνα με τα επιστημονικά στοιχεία της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας απο το 2000 μέχρι το 2020 αναμένεται ο καρκίνος του μαστού να πλήξει 15.000.000 γυναίκες, δηλαδή 5.000.000 περισσότερες, απ’ όσες είχε χτυπήσει μέχρι το έτος 2000. «Η δυσμενής αυτή αναμενόμενη εξέλιξη θα πρέπει να μας αφυπνίσει όλους, γιατί οι επιπτώσεις θα είναι τεράστιες» ανέφερε η κ. Μουζάκα και πρόσθεσε: «Το κόστος των μέτρων που θα πρέπει να ληφθούν στον τομέα της πρόληψης είναι ελάχιστο, σε σχέση με το κόστος που θα απαιτηθεί για να αντιμετωπιστεί η νόσος σε προχωρημένο στάδιο».

Το αντίδοτο στον τομέα της πρόληψης μέσω της έγκαιρης διάγνωσης των κρουσμάτων του καρκίνου του μαστού είναι η ίδρυση και λειτουργία οργανωμένων Κέντρων Μαστού, στα οποία οι γυναίκες θα μπορούν να πραγματοποιούν τις απαραίτητες διαγνωστικές εξετάσεις και να παίρνουν οδηγίες από εξειδικευμένους ιατρούς για την μέθοδο αντιμετώπισης της νόσου.

Τέτοια Κέντρα Μαστού λειτουργούν εδώ και πολλά χρόνια σε χώρες της Ευρώπης και σε άλλες ηπείρους (Αμερική, Αυστραλία). Η λειτουργία των Κέντρων Μαστού έχει βοηθήσει σε μεγάλο βαθμό να γίνεται διάγνωση του καρκίνου σε πρώιμο στάδιο, η αντιμετώπιση του να κοστίζει πολύ λιγότερα χρήματα σε σχέση με τις περιπτώσεις τελικού σταδίου και τελικά να σώζονται χιλιάδες γυναίκες.
«Στην Ελλάδα δυστυχώς μέχρι σήμερα δεν υπήρξε μέριμνα για τη δημιουργία και λειτουργία οργανωμένων Κέντρων Μαστού στα μεγάλα νοσοκομεία και τις Ιατρικές Σχολές της πατρίδας μας» επισήμανε η κ. Μουζάκα και τόνισε ότι είναι επιτακτική ανάγκη η δημιουργία τους, με πολιτειακή μέριμνα παρά την οικονομική κρίση.

Αναμφίβολα τα ψηλοτάκουνα παπούτσια είναι ό,τι πιο γοητευτικό για τα πόδια μιας γυναίκας αλλά η αλήθεια είναι ότι κρύβουν πολλές παγίδες και κινδύνους για την υγεία.

Μια νέα έρευνα από το Πανεπιστήμιο Γκρίφιθ στο Κουίνσλαντ της Αυστραλίας υποστηρίζει ότι τα ψηλά τακούνια μπορεί να προκαλέσουν σοβαρούς τραυματισμούς αλλά και οστεοαρθρίτιδα, ενώ μπορεί ακόμα και να αλλάξουν μόνιμα τον τρόπο βαδίσματος μιας γυναίκας.

Στο πλαίσιο της μελέτης, οι ερευνητές παρακολούθησαν τον τρόπο βαδίσματος γυναικών που φορούν συστηματικά τακούνια και γυναικών που φορούν μόνο ίσια παπούτσια.

Οι επιστήμονες διαπίστωσαν λοιπόν ότι οι γυναίκες που φορούν συστηματικά ψηλοτάκουνα κάνουν πιο μικρά και «επιθετικά» βήματα ακόμη και όταν δεν φορούν ψηλοτάκουνα, ενώ οι δεύτερες έχουν συνήθως μεγαλύτερο και πιο σταθερό διασκελισμό.

Παρατηρήθηκε επίσης ότι στις γυναίκες που φορούν ψηλά τακούνια οι μύες στην καμάρα του ποδιού παραμένουν σφιγμένοι για πολλή ώρα αφού έχουν βγάλει τις γόβες τους.

Ένα άλλον ενδιαφέρον στοιχείο της έρευνας είναι ότι οι γυναίκες που φορούν καθημερινά, ακόμη και στη δουλειά τους, τακούνια, καταναλώνουν περισσότερη ενέργεια για την κίνησή τους, ενώ ο κίνδυνος οστεοαρθρίτιδας αυξάνεται λόγω της ανομοιογενούς επιβάρυνσης μυών και συνδέσμων.

Οι ειδικοί για ακόμη μια φορά επισημαίνουν τον κίνδυνο σε όσες φορούν συστηματικά ψηλοτάκουνα και επιχειρούν να κάνουν γυμναστική, καθώς με την άσκηση μπορεί να επιβαρυνθούν απότομα τένοντες που είναι ευαίσθητοι λόγω τακουνιών και να προκληθούν κακώσεις.

Για όλους αυτούς τους λόγους οι επιστήμονες συνιστούν στις γυναίκες να μην φοράνε τακούνια για περισσότερο από μια-δύο μέρες την εβδομάδα.

Το παιδί σας τελευταία -αν όχι πάντα- κάθε φορά που κάνει μια σκανταλιά ή μια ζημιά συνηθίζει να αποποιείται τις ευθύνες του και να τα ρίχνει σε άλλους;

Η αλήθεια είναι ότι μια τέτοια συμπεριφορά κρύβει φόβο για κάτι. Πιθανόν το παιδί να φοβάται ότι θα το επιπλήξετε είτε εσείς είτε κάποιος άλλος γι΄αυτό που έκανε.

Εάν λοιπόν το παιδί μας έκανε μια ζημιά μέσα στο σπίτι και το αρνείται είναι καλύτερα να πάμε και να μαζέψουμε/διορθώσουμε μαζί του την ζημιά και να του εξηγήσουμε ότι αυτά συμβαίνουν. Σε κάθε περίπτωση δεν πρέπει να επιμείνουμε στο ότι το έκανε το παιδί αλλά πρέπει να του εξηγήσουμε ότι δεν ήρθε και το τέλος του κόσμου, ενώ βοηθάει να του δώσουμε και ένα παράδειγμα.

Μπορούμε π.χ να του πούμε ότι και εμείς χαλάσαμε κάποτε την τηλεόραση ή σπάσαμε το ακριβό βάζο της μαμάς κατά λάθος. Αυτή η πρακτική βοηθάει αρκετά το παιδί να ξεπεράσει το φόβο του.

Εάν το παιδί μας κάνει άλλου είδους σκανταλιές που μετά αποφεύγει να παραδεχθεί όπως το να βαρέσει το αδελφάκι του και εδώ κρύβει ένα φόβο για το τι μπορεί να πάθει εάν μαθευτεί η αλήθεια. Εδώ θα πρέπει να εξηγήσουμε στο παιδί ότι υπάρχουν άλλοι τρόποι πέραν από το ξύλο για να λύσουμε κάποια διαφορά. Ότι πρέπει να μιλάμε στον άλλο και πάντα θα πρέπει να έχουμε γνώμονα όταν προσπαθούμε να νουθετήσουμε το παιδί σε κάτι τέτοιο ότι δεν πρέπει να απαντάμε στην ένταση με ένταση.

Του λέμε δηλαδή ότι δεν είναι όμορφο να χτυπάμε ενώ εάν το παιδί μας είναι αρκετά ευαίσθητο είναι καλύτερα να του πούμε “δεν είναι ωραία πράξη αυτή”, και πάντα χωρίς να του λέμε ευθέως ότι “δεν είναι καλό αυτό που έκανες”.

Σε περίπτωση που το παιδί ξανακάνει μια τέτοια αταξία τότε θέλει να μας πει κάτι. Εμείς θα πρέπει να του μιλήσουμε αλλά και να το βοηθήσουμε να καταλάβει ότι δεν είναι ωραίο δίνοντας παραδείγματα.

*Ευχαριστούμε για τη συνεργασία την ψυχολόγο κ. Φρόσω Σαλιβέρου

Περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν μεγαλύτερα προβλήματα υγείας όσοι χωρίζουν σε μικρότερη ηλικία συγκριτικά με άλλους δίνει μια νέα αμερικανική έρευνα από το Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν.

Στην έρευνα συμμετείχαν 1300 άτομα τα οποία συσχέτισαν την κατάσταση της υγείας τους με την οικογενειακή τους κατάσταση. Σύμφωνα με την έρευνα, και προς έκπληξη των ερευνητών, όσοι χωρίζουν σε ηλικία 35 έως 41 ετών, έχουν περισσότερα προβλήματα υγείας, σε σχέση με όσους χωρίζουν σε ηλικία 44 έως 50 ετών.

Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι μεγαλύτερης ηλικίας άνθρωποι που παίρνουν διαζύγιο, έχουν περισσότερες εμπειρίες και ικανότητες, έτσι ώστε να ξεπεράσουν το σοκ του χωρισμού, ενώ οι μικρότεροι είναι απροετοίμαστοι και υποφέρουν πιο πολύ, με συνέπεια να φθείρεται περισσότερο και η υγεία τους, λόγω του αυξημένου στρες που βιώνουν.

Επίσης, όπως υποστηρίζουν, οι χωρισμένοι νεότερης ηλικίας χρειάζονται περισσότερη κοινωνική, ψυχολογική και οικογενειακή στήριξη σε περίπτωση διαζυγίου, σε σχέση με τους πιο ώριμους διαζευγμένους, είτε με τη μορφή επίσημης συμβουλευτικής υποστήριξης, είτε άτυπης.

Μια πιθανή αιτία για την μικρότερη επίπτωση του διαζυγίου στις μεγαλύτερες ηλικίες, σύμφωνα με την επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας, είναι ότι ίσως σε αρκετά ζευγάρια που έχουν μείνει παντρεμένα επί πολλά χρόνια, ο γάμος αποτελεί μεγαλύτερο ψυχικό βάρος κι έτσι, όταν χωρίζουν, αισθάνονται μεγαλύτερη ανακούφιση που έμειναν μόνοι, σε σχέση με τους πιο νέους.

Η έρευνα πάντως διαπίστωσε ότι γενικότερα όσοι χωρίζουν, βιώνουν ταχύτερη επιδείνωση της υγείας τους σε σχέση με όσους μένουν παντρεμένοι, κάτι που επιβεβαιώνει ανάλογα ευρήματα προηγουμένων μελετών όσον αφορά το όφελος του γάμου για την υγεία.